براساس آمار، حدود سی درصد افراد فعال در جامعه اعم از بازنشسته و شاغل، شغل دوم دارند. همین آمار سوالی مهم ایجاد میکند: آیا افراد باید مالیات حقوق شغل دوم خود را بپردازند؟ در پاسخی کوتاه، بله. شغل دوم هم مشمول مالیات است و این مالیات به صورت پلکانی محاسبه میشود. همچنین بازنشستگان هم در صورت اشتغال به شغل دوم پس از بازنشستگی همچنان باید مالیات حقوق شغل دوم خود را بپردازند. البته چند ردیف شغلی از پرداخت مالیات معاف هستند و افراد با حقوق اداره کار هم از پرداخت مالیات معاف خواهند بود.
بهطور کلی نحوه محاسبه مالیات شغل دوم به این صورت است که افراد تا 15 میلیون تومان درآمد باید 10%، افراد با درآمد میان 15 تا 25 میلیون تومان 15% و درآمدهای بین 25 تا 35 میلیون تومان و بالاتر باید 20% مالیات بپردازند.در ادامه این مقاله از سری مقالات آموزش مالیات با قوانین مربوط به مالیات درآمدی شغل دوم، مالیات بازنشستگان و موارد معافی از مالیات چندشغلهها بیشتر آشنا خواهید شد. اما بطور کلی نکات کلیدی و جامع این محتوا عبارتند از:
نرخ و مبنای محاسبه: میزان مالیاتی که فرد در شغل دوم خود میپردازد، به مقدار کل درآمد شخصی او بستگی دارد. اگر جمع درآمد اشخاص حقیقی چندشغله بیش از یک میلیارد ریال باشد، پس از کسر هزینههای قابل قبول، مشمول پرداخت مالیات به نرخی میشوند که در ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم تعیین شده است. نرخهای مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی به صورت پلکانی شامل ۱۵ درصد، ۲۰ درصد و ۲۵ درصد است.
- معافیت مالیاتی تکشغلی: طبق اصلاحیه جدید قانون مالیاتهای مستقیم، اشخاص حقیقی چندشغله تنها مجاز به استفاده از یک معافیت مالیاتی در طول هر دوره هستند. این معافیت، فقط به یکی از شغلهای فرد تعلق میگیرد، حتی اگر در چند حوزه فعالیت کند.
- یکسانسازی نرخها: در سالهای اخیر، برای رفع ناعادلانه بودن قوانین پیشین (که در آن کارمندان خصوصی تا ۳۵ درصد مالیات تصاعدی پرداخت میکردند در حالی که نرخ کارمندان دولتی ۱۰ درصد بود)، تصمیم گرفته شد که نرخ معافیتها و مالیات برای کارکنان دولتی و غیردولتی یکسان شود.
- مشاغل معاف از مالیات: برخی مشاغل، بدون توجه به اینکه شغل اول یا دوم باشند، از پرداخت مالیات حقوق معاف هستند. این مشاغل شامل فعالیتهای حوزههای فرهنگی، مطبوعاتی، هنری و انتشاراتی (مانند چاپ و نشر کتاب، مدارس غیر انتفاعی، آموزشگاههای فنی و حرفهای، آهنگسازی و نویسندگی) هستند که به دلیل اهمیت در پیشرفت جامعه و افزایش سطح فرهنگ مورد حمایت قانونگذار قرار گرفتهاند.
- وضعیت بازنشستگان: حقوق دریافتی بازنشستگان (مستمری بازنشستگی) معاف از مالیات است (مطابق ماده ۹۱). اما اگر یک فرد بازنشسته شغل دومی اختیار کند، درآمد حاصل از شغل دوم او مشمول مالیات حقوق میشود و مالیات آن مانند سایر افراد، در جدول پلکانی محاسبه و کسر خواهد شد.
به طور خلاصه، برای جلوگیری از پرداخت هزینه زیاد، افراد دارای شغل دوم باید از نحوه عملکرد و محاسبه مالیات حقوق شغل دوم آگاه باشند، زیرا تعداد مشاغل ملاک نیست، بلکه میزان کل درآمد شخص است که تعیینکننده مبلغ مالیات پرداختی خواهد بود.
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
مالیات حقوق شغل دوم چیست؟
افرادی که دو شغل دارند باید از حقوق شغل دوم خود نیز مالیات بپردازند. طبق قانون مالیاتهای مستقیم، از مجموع درآمد اشخاص حقیقی که بیش از یک شغل دارند مبلغی به عنوان مالیات کسر میشود.
نرخ مالیات حقوق دو شغله ها درصورتی که جمع درآمد بیشتر از یک میلیارد ریال باشد پس از کسر هزینههای قابل قبول مبلغی معادل نرخ تعیین شده در ماده ۱۳۱ است. فرقی نمیکند که مجموع درآمد افراد از دو منبع باشد یا از چند منبع مختلف، معاف از مالیات باشد و یا غیرمعاف از مالیات، در هرصورت از حقوق این افراد مبلغ مالیات کسر میگردد.
شغل دوم برای کارمندان
داشتن دو پرونده مالیاتی برای مشاغل امکانپذیر است اما معمولا برای هر پرونده مالیاتی در صورتیکه دوشغلی یا چندشغلی باشید میتوانید چند اینتاکد تعریف کنید. بهصورتی که برای هر کدام درصد تعریف میکنید.
مثلا شاید شما از شغل اول، 300 میلیون و از شغل دوم 700 میلیون تومان در ماه درآمد داشته باشید، اولی را با 30درصد درآمد و دومی را 70درصد تعریف میکنید. در زمان محاسبه مالیات بر درآمد نیز اداره دارایی براساس اظهارنامه و حجم فروش شما از هر کسبوکار به محاسبه مالیات بر شغل دوم و شغل اصلی خواهد پرداخت.
دریافت همزمان حقوق از دو سازمان دولتی چه حکمی دارد؟
مطابق با قانون 43 تامین اجتماعی امکان رد شدن بیمه از دو یا چند کارگاه به طور همزمان وجود دارد و رد شدن بیمه از دو کارگاه مزایای خاصی در زمان بازنشستگی و بیکاری را به دنبال دارد. اما مسئله مالیات شغل دوم نیز پابرجاست و افراد برای تمامی کانالهای کسب درآمد خود باید با مراجعه به سامانه مالیات حقوق، مالیات پرداخت کنند مگر اینکه کالا یا خدمات آنها معاف از مالیات باشد.
مالیات شغل دوم چقدر است؟
در چند سال گذشته مالیات حقوق کارکنان برای کارمندان دولتی و خصوصی متفاوت بود. مقدار مالیات کارمندان دولتی ۱۰ درصد بود اما کارمندان خصوصی علاوه بر این ۱۰ درصد، تا ۳۵ درصد باید مالیات تصاعدی پرداخت میکردند. به علت غیر منصفانه بودن این قانون، دولت تصمیم گرفت مالیاتی مساوی از کارمندان خصوصی و دولتی دریافت کند.
اینجا لازم است که به ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم اشاره کنیم. بر طبق این ماده، نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی به استثنای مواردی که طبق مقررات این قانون دارای نرخ جداگانه هستند، به صورت زیر است:
- تا دو میلیارد ریال درآمد مشمول مالیات سالیانه 15درصد
- نسبت به مازاد دو میلیارد ریال تا چهار میلیارد ریال، مشمول مالیات سالانه به نرخ 20درصد
- نسبت به مازاد چهار میلیارد ریال درآمد مشمول مالیات سالیانه به نرخ 25درصد
در ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی به صورت زیر است:
تا دو میلیارد ریال درآمد، مشمول مالیات سالیانه ۱۵ درصد
نسبت به مازاد دو میلیارد ریال تا چهار میلیارد ریال، مشمول مالیات سالانه به نرخ ۲۰ درصد
نسبت به مازاد چهار میلیارد ریال درآمد، مشمول مالیات سالیانه به نرخ ۲۵ درصد
نرخ مالیات بر درآمد افراد حقیقی براساس ماده ۱۳۱ قانون مالیات مستقیم، عبارت است از:
معاف از مالیات با دریافت حقوق ماهانه قانون کار
اخذ ۱۰ درصد مالیات برای حقوق بالاتر از قانون کار تا سقف مشخص (براساس سقف تعیینشده همان سال)
اخذ ۱۵ الی ۳۰ درصد برای حقوقهای بسیار بالاتر از سقف تعیینشده در همان سال
معافیت های سنی مالیات شغل دوم
این تفکر که بازنشستگانی که سن آنها بالاتر رفته از پرداخت مالیات حقوق معاف هستند؛ اشتباه است. سن کم و زیاد در محاسبه مالیات حقوق و دستمزد تاثیری ندارد و بر طبق قوانین جاری سازمان امور مالیاتی به افراد در سطح درآمدهای مختلف مالیات تعلق خواهد گرفت.
شغل های دوم معاف از مالیات کدامند؟
مشاغلی زیر اگر شغل اول یا دوم افراد باشند، طبق قوانین سازمان امور مالیاتی، از پرداخت مالیات معاف هستند:
انتشاراتیها: مشاغلی که در زمینه پخش و نشر کتاب، خطاطی، حروفچینی، طراحی جلد، صفحهآرایی، بازنویسی، تالیف، تحقیق و… فعالیت دارند.
مشاغل فعال فرهنگی: از جمله راهاندازی کتابخانه عمومی و مدیریت آن، انواع جشنوارهها، نمایشگاهها، مراسمات هنری و فرهنگی، مسابقات تلاوت قرآن، شبهای شعر، مجالس بررسی و نقد فیلم و آثار هنری.
مشاغل مطبوعاتی: مشاغلی مانند عکاسی، تفسیر، تولید و پردازش اخبار و اطلاعات، نویسندگی، گزارشگیری، تفسیر و نقد اخبار، نشر و پخش مطبوعات
مشاغل هنری: از جمله آهنگسازی، خوانندگی، نوازندگی، تدوینگری، فیلمنامهنویسی، انیمیشن، بدلکاری، مجمسهسازی و نمایشهای عروسکی
موارد معافیت مالیات دو شغله ها
قبل از اصلاح قانون مالیتهای مستقیم، افراد دو شغله میتوانستند از تمامی معافیت های مالیاتی مربوط به هر دو شغل خود استفاده کنند. طبق تبصره جدیدی که به این قانونها اضافه شده، اشخاص حقیقی چند شغله میتوانند تنها از یک معافیت مالیاتی ذکر شده در ماده ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم استفاده کنند.
قانون مالیات حقوق دو شغله ها معافیت مالیاتی را فقط به یکی از شغلهای این افراد اختصاص میدهد. حتی اگر شخصی چند شغل داشته باشد، معافیت مالیاتی فقط به یکی از شغلهای او تعلق میگیرد. برای دریافت معافیت مالیات دو شغله ها یکی از اساسیترین اصلها، ارائه به موقع اظهارنامه مالیاتی است.
شغل های معاف از مالیات
بیشتر مشاغل موظف به پرداخت مالیات هستند، اما تعیین مالیات برای برخی شغلها میتواند باعث ممانعت از پیشرفت آنها و همچنین کند شدن رویه کاریشان شود. این مشاغل، مشاغل معاف از مالیات نام دارند.
مشاغل معاف از مالیات، شغلهایی هستند که تاثیر به سزایی در پیشرفت جامعه دارند، به همین دلیل بهتر است مالیاتی برای آنها درنظر گرفته نشود. عدم پرداخت مالیات باعث تشویق افراد برای حضور در این مشاغل است. در ادامه این مقاله، مشاغل معاف از مالیات حقوق معرفی خواهند شد.
انتشاراتی ها
به دلیل حمایت از افراد فعال در مشاغلی که در زمینه پخش و نشر کتاب فعالیت دارند، مشاغل مربوط به این حوزه از پرداخت مالیات معاف هستند. مشاغلی مانند حروف چینی، خطاطی، نشر کتاب کاغذی یا الکترونیکی، ویراستاری، طراحی جلد، صفحه آرایی، همه مراحل نویسندگی مانند تحقیق، تالیف، بازنویسی، ترجمه، گردآوری و تصحیح معاف از مالیات هستند.
این شاخهها از مهمترین فعالیتهای فرهنگی در کشور ما به حساب میآیند. دولت کشور برای حمایت از افراد فرهیخته که در این حوزهها مشغول به کار هستند، هیچ مالیاتی از آنها دریافت نمیکند یا تخفیفهایی برای آنها درنظر میگیرد.
مشاغل فعال فرهنگی
از جمله فعالیتهای فرهنگی مانند راه اندازی یک کتابخانه عمومی و مدیریت آن از پرداخت مالیات معاف هستند. انواع جشنوارهها، نمایشگاهها، مراسمات فرهنگی و هنری، مسابقات تلاوت و حفظ قرآن یا کتابخوانی، شبهای شعر و نمایشگاههای کتاب نیز معاف از مالیات هستند.
حتی فعالیتهایی مانند بزرگداشتها، مجالس بررسی و نقد فیلم و آثار هنری نیز جزو فعالیتهای فرهنگی به حساب میآیند و نیازی به پرداخت مالیات ندارند. در واقع از نظر دولت مشاغل فرهنگی یکی از حوزههای مهم هستند که میتوانند سطح فرهنگ جامعه را تا حد زیادی افزایش دهند.
این دلیلی است که قانونگذاران، افراد فعال در این حوزه را از پرداخت مالیات معاف کردند. اگر قصد دارید به عنوان شغل دوم خود در این زمینهها فعالیت کنید، نیازی به پرداخت مالیات شغل دوم خود نخواهید داشت.
مشاغل مطبوعاتی
مشاغل مطبوعاتی نقش زیادی در افزایش آگاهی مردم یک کشور دارند، به همین دلیل جزو مشاغل مهم در یک جامعه به حساب میآیند.
حتی بیشتر مردم دانش و آگاهی خود را مدیون مشاغل مطبوعاتی میدانند. اهمیت این مشاغل باعث شده تا قانونگذاران، تمامی فعالیتهای مربوط به این زمینه را از پرداخت مالیات معاف کنند. مشاغل مطبوعاتی و خبری دو دسته هستند.
دسته اول که تولید خبر نام دارد شامل عکاسی، تفسیر، تولید و پردازش اخبار و اطلاعات است. دسته دوم نشر خبر نام دارد و شامل نویسندگی، گزارشگری، تفسیر و نقد اخبار، نشر و پخش مطبوعات است. همه مشاغل این دو حیطه از پرداخت مالیات معاف هستند.
مشاغل هنری
مشاغل هنری جزو شاخههای پرطرفدار شغلی هستند که بسیاری از افراد این مشاغل را برای شغل دوم خود انتخاب میکنند. این مشاغل برای قانونگذاران نیز اهمیت زیادی دارند، زیرا باعث افزایش سطح فرهنگی در جامعه میشوند.
مشاغل هنری حوزههای متنوع زیادی دارند که بسیاری از این حوزهها از پرداخت مالیات معاف هستند. اگر شما هم دوست دارید به عنوان شغل دوم خود در زمینههایی مانند آهنگسازی، خوانندگی، نوازندگی، تدوینگری، فیلمنامه نویسی، انیمیشن سازی، بدلکاری، مجسمهسازی و نمایشهای عروسکی فعالیت کنید، از پرداخت مالیات شغل دوم خود معاف هستید.
نحوه محاسبه مالیات حقوق شغل دوم بازنشستگان
طبق قوانینی که توسط سازمان امور مالیاتی وضع شده، همه بازنشستگان از پرداخت مالیات برای حقوق شغل دوم معاف هستند. البته در صورتی که قرارداد شغل دوم افراد بازنشسته دولتی نبوده و پیمانکاری، ساعتی یا غیرپرسنلی باشد، اثبات معافیت از این مالیات کمی سخت خواهد بود. همچنین همه افراد بازنشسته کشوری و لشگری از پرداخت حق بیمه حقوق معاف هستند.
اشتغال بازنشستگان در شرکتهای خصوصی
سوال پیش میآید که آیا فردی که بازنشسته شده میتواند شغل دوم داشته باشد و دو تا حقوق (یکی از صندوق بازنشستگی کشوری و دیگری از شغل دوم) را دریافت کند؟
بله، این امکان با هماهنگی تامین اجتماع امکانپذیر است و منع قانونی ندارد. اما طبق قوانین مالیاتی کشور باید به ازای دستمزد شغل دوم خود به دولت مالیات پرداخت کنند.
مالیات حقوق بازنشستگان شاغل در شرکتهای خصوصی نیز بر اساس میزان درآمد و مانند دیگر افراد محاسبه خواهد شد.
سازمان امور مالیاتی چگونه از شغل دوم افراد مطلع می شود؟
همه سازمانها و شرکتها هنگام استخدام نیرو، یک سری مدارک را از فرد کارجو برای احراز هویت میگیرند. فرقی نمیکند که فرد درحال استخدام برای شغل اول خود باشد یا شغل دوم، در هر صورت موظف است تا برای تایید هویت خود، کد ملی و دیگر مدارک شناسایی خود را در اختیار شرکت قراردهد.
شرکت مربوطه برای استخدام کارجو به عنوان یک کارمند رسمی این مدارک را برای محاسبه حقوق و رد کردن بیمه در اختیار سازمان امور مالیاتی قرارمیدهد.
سازمان امور مالیاتی با ثبت کد ملی فرد، مالیات حقوق شغل دوم را برای او ثبت میکند. به این صورت سازمان امور مالیاتی از شغل دوم افراد مطلع میشود.
با کمک نرم افزارهای حسابداری و مالیاتی جدید، نگران محاسبات مختلف نباشید!
در این مقاله تلاش کردیم تا شما را با مالیات حقوق شغل دوم 1404 آشنا کنیم. اگر صاحب کسبوکار هستید، نحوه محاسبه مالیات تجمیعی حقوق و مدیریت مالی میتواند چالش بزرگی برای شما باشد. پیشنهاد میکنیم که با خرید نرمافزارهای حسابداری شرکتی و فروشگاهی سپیدار سیستم، خیال خود را بابت انجام امور مالی کسبوکارتان راحت کنید. این نرمافزارها با محیط جذاب و کاربری بسیار آسانی که دارند، مدیریت امور مالیاتی شما را نیز بهطور هوشمندانهای برعهده میگیرند.
شماره تلفن 02181022222 پل ارتباطی شما با مجموعه سپیدار است. همکاران ما مشتاقانه آماده ارائه مشاوره و پاسخگویی به سؤالها و نظرهای ارزشمندتان خواهند بود. همچنین، از شما عزیزان دعوت میکنیم که تجربیات خود را در این حوزه بهصورت کامنت در زیر این مقاله با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
آیا بازنشستگان معاف از مالیات هستند؟
حقوق مستمری آنها معاف از مالیات اما اگر شغل دوم داشته باشند مشمول مالیات بر درآمد خواهد بود.
آیا می توان همزمان از دو صندوق تامین اجتماعی و صندوق بازنشستگی کشوری مستمری دریافت کرد؟
خیر حتی اگر در هر دوجا بیمه رد شده باشد.
آیا از حقوق بازنشستگان مالیات کسر می شود؟
خیر، به موجب ماده 91 قانون مالیاتهای مستقیم بازنشستگان تامین اجتماعی از مالیات حقوق معاف هستند. از طرفی حقوق بازنشستگی و مستمریبگیران به وراث نیز از پرداخت مالیات معاف است.
حداکثر تعداد معافیت های مالیاتی مشاغل چند بار است؟
هر کد ملی تنها میتواند سالانه یک معافیت از مالیات مشاغل دریافت کند و ارتباطی به تعداد کسبوکار او ندارد.
آیا افرادی که چند شغل دارند، باید از حقوق تمامی مشاغل خود مالیات پرداخت کنند؟
درصورتی که مشاغل فرد جزو مشاغل معاف از مالیات مانند مشاغل هنری، مطبوعاتی، فرهنگی و انتشاراتی نباشد، فرد ملزم است تا به ازای مجموع حقوق دریافتی خود از تمامی مشاغل، مالیات بپردازد. چه درآمد فرد از یک منبع باشد چه چند منبع، در هرصورت از مجموع حقوق این افراد مبلغ مالیات کسر میشود.
مالیات شغل دوم به چه میزان حقوق تعلق میگیرد؟
کارمندانی که ماهانه درآمدی برابر با قانون کار یا کمتر دارند، از پرداخت مالیات معاف هستند. تمام اشخاص حقیقی که مجموع درآمدشان از شغلهای مختلف بیشتر از این مقدار باشد، باید به ازای مجموع حقوق خود طبق قانون ۱۳۱ قانون مالیاتهای مستقیم، مالیات بپردازند.
موارد معافیت مالیات دو شغله ها چیست؟
درصورتی که شغل دوم فرد در حوزه مشاغل فرهنگی، مطبوعاتی، هنری و انتشاراتی باشد، به دلیل افزایش سطح فرهنگ در جامعه از پرداخت مالیات معاف است. اگر هر دو شغل فرد معاف از مالیات باشد، معافیت مالیاتی تنها به یکی از شغلهای او تعلق میگیرد. اگر مجموع درآمد فرد ماهانه از حقوق قانون کار کمتر باشد، از پرداخت مالیات معاف است.
نسیم طهرانی
من عاشق محتوا هستم و هر روز تلاش میکنم بین حساب و کتاب و دنیای واژهها یک گفتوگوی جذاب شکل بدهم.