نرم افزار حسابداری
محاسبه سنوات بر اساس قانون کار

سنوات خدمت چیست و نحوه محاسبه سنوات در سال 98 چگونه است؟


سنوات پایان خدمت یا اصطلاحاً حق سنوات یکی از مزایای اجباری است که کارفرما در هر حالت موظف به پرداخت آن به کارگر است. حق سنوات یا پاداش پایان خدمت مبلغی است که کارگر هنگام فراغت از کار از قبیل بازنشستگی، ازکارافتادگی، فوت و استعفا و… دریافت می‌کند و میزان آن معادل یک ماه آخرین مزد ثابت دریافتی کارگر است.

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال یکی از مهم‌ترین موارد کارمندان، کارگران و صاحبان کسب‌وکار پرداخت عیدی و سنوات است و این موارد کاملاً با توجه به پایه حقوق در نظر گرفته‌شده برای افراد، تعیین و پرداخت می‌گردد. در این نوشتار به بررسی نحوهٔ محاسبه سنوات در سال ۹۸ می‌پردازیم.

کلیه کارگاه‌های که شامل قانون کار هستند وظیفه دارند به هر یک از کارگران خود به نسبت یک سال کار معادل شصت روز آخرین مزد، به‌عنوان عیدی و پاداش پرداخت نمایند. مبلغ پرداختی به هرکدام از کارمندان و کارگران نباید از معادل نود روز حداقل مزد روزانه قانونی بیشتر شود.

طبق ماده 21 قانون کار؛ سنوات، مزایای پایان کار، حق سنوات و یا مزایای پایان خدمت، مبلغی معادل یک ماه آخرین حقوق دریافتی کارگران است که کارفرما باید به کارگران خود پرداخت کند. سنوات یا مزایای پایان کار، باید با خاتمه و یا فسخ قرارداد کار، به کارگر پرداخت شود. این مبلغ به افرادی که کمتر از یک سال کارکرد داشته باشند نیز به نسبت مدت کارکردشان تعلق می‌گیرد و باید توسط کارفرما پرداخت شود.

سنوات سال ۹۸

پایه سنوات سال ۹۸ مانند سال‌های دیگر، مبلغی است که بر اساس شرایطی، به مزد کارگران قانون کار اضافه می‌شود. پایه سنوات به کارگرانی که بیشتر از یک سال سابقه کار داشته باشند و یا یک سال از آخرین دریافت پایه سنوات آنان در آن کارگاه گذشته باشد تعلق می‌گیرد.

مثلاً برای فردی که از سال ۸۵ با حداقل حقوق دستمزد مشغول به کار بوده، جمع پایه حقوق و پایه سنوات وی در سال ۹۸، حداقل مبلغ روزانه ۶۴۱.۶۹۸ ریال است. همچنین اگر ماه گرد برای دریافت پایه سنوات ۹۸ اتفاق نیفتاده باشد مبلغ روزانه ۲۳.۳۳۳ ریال از مبلغ بالا (۶۴۱.۶۹۸ ریال) تا زمان رسیدن به سالگرد استخدامی باید کسر گردد.

فرمول محاسبه سنوات کارگران به‌صورت زیر است:

سنوات = تعداد روزهای کارکرد * ۳۶۵ روز / حقوق پایه

پایه سنوات چیست؟

حق سنوات به‌عنوان پاداش پایان کار به آن دسته از کارگرانی داده می‌شود که سابقه یک‌ساله کاری دارند. اما پایه سنوات برای کارگاه‌هایی است که طرح طبقه‌بندی مشاغل دارند که پایه سنوات به حداقل حقوق آن‌ها اضافه می‌گردد. «پایه سنواتی» را می‌توان بخشِ حمایتیِ پایه حقوق نامید که عموماً برای جبران کردن حداقل دستمزد، توسط شورای عالی کار، تصویب و ابلاغ می‌گردد.

این بخش از حقوق، در واقع قسمتی از حقوق پایه است که معمولاً با حداقل دستمزد جمع و به کارگر پرداخت می‌گردد، هرچند می‌توان آن را به‌صورت چند ماه یک‌بار یا سالی یک‌بار هم پرداخت کرد. «پایه سنوات» یکی از مزایای جانبی دستمزد است و بااینکه هرسال تغییر می‌کند اما مطابق با آن دستمزد کارکنان زیاد نمی‌شود.

این مبلغ از طرف شورای عالی کار و به‌عنوان جبران کمبود حقوق به کارگران با حداقل دستمزد داده می‌شود زیرا از زمان‌های گذشته تاکنون بحث حقوق و دستمزد کارگران همواره داغ بوده و همیشه افرادی نگران این مسئله بودند. در ابتدای سال ۷۰ قانون پایه سنوات در مجلس مطرح و بررسی شد. بر طبق این قانون کارگران رسمی و یا غیررسمی که قرارداد رسمی دارند یا ندارد مشمول قانون پایه سنوات می‌شوند.

یکی از معضل‌های کارگران فرق بین قراردادهای رسمی و قراردادهای غیررسمی است. مطابق با بخشنامه‌ای که از سوی وزارت کار در سال ۹۲ منتشر شد دیگر تفاوتی بین سنوات کارگران قراردادی و رسمی وجود ندارد. هم کارگرانی که تسویه‌حساب کرده‌اند و هم آنانی که تسویه‌حساب نکرده‌اند، مشمول پایه سنوات می‌شوند حتی اگر فاصله‌ای بین کارکرد آن کارگران در کارگاه وجود داشته باشد.

 کارگاه‌هایی که دارای طرح طبقه‌بندی مشاغل هستند بر اساس فرمول مشخص‌شده در بخشنامه دستمزدی وزارت کار پایه سنواتی برای آن‌ها واریز می‌گردد. اما آن دسته از کارگاه‌هایی که فاقد طرح طبق بندی مشاغل هستند، به‌شرط آن‌که نیروی کار دارای سابقه یک‌ساله در آن کارگاه باشند (دائم و موقت) مشمول حق سنوات می‌شوند. اما حق سنوات و یا مزایای پایان کار به ازای هرسال کارکرد معادل یک ماه حقوق است که در پایان کار و یا زمان قطع همکاری به کارگران پرداخت می‌گردد.

نحوه محاسبه عیدی و سنوات سال ۹۸ با یک مثال

کارمندان شرکت‌های غیردولتی درصورتی‌که به مدت ۱۲ ماه در شرکتی مشغول کار بوده‌اند، عیدی و محاسبه سنوات سال ۹۸ آن‌ها به شرح ذیل است:

مبلغ عیدی و پاداش سال ۹۸ معادل ۶۰ روز «حداقل مزد قانونی مصوب» و حداکثر ۹۰ روز «حداقل مزد روزانه مصوب» در همان سال موردنظر است. یعنی عیدی که در سال ۹۸ پرداخت می‌شود، نباید از معادل هزینه ۹۰ روز حداقل دستمزد روزانه قانونی در سال جاری بیشتر گردد.

با این حساب، طبق مصوب شورای عالی کار در اسفند ۹۸، حداقل دستمزد روزانه کارکنان مشمول قانون کار برای سال ۹۸ معادل ۵۰۵.۶۲۷ ریال در نظر گرفته شده است و حداقل دستمزد ماهیانه سال ۹۸ برای کارگران ۱۵.۱۶۸.۸۲۲ ریال است.

فرمول محاسبهٔ حداقل عیدی سال ۹۸ به‌صورت زیر است:

حداقل عیدی سال ۹۸ = ۶۰ x حداقل حقوق روزانه

و همچنین برای محاسبهٔ سقف عیدی سال ۹۸ باید از فرمول زیر استفاده کنیم:

حداکثر عیدی سال ۹۸ = ۹۰ x حداقل حقوق روزانه

با این حساب، حداقل عیدی پرداختی برای کارکنانی که یک سال کامل در واحد موردنظر مشغول به کار بوده‌اند، ۳۰، ۳۳۷، ۶۲۰ ریال و سقف عیدی سال ۹۸ هم ۴۵، ۵۰۶، ۴۳۰ ریال خواهد بود.

👈 توجه: طبق قانون تأمین اجتماعی عیدی و پاداش و حق سنوات شامل بیمه نمی‌شود و بیمه به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد.

نحوه محاسبه پایه سنوات

محاسبه سنوات بر اساس  جدول ارائه‌شده و به‌صورت ماهیانه محاسبه می‌شود که در صورت یک‌ساله بودن سابقه کار از آن استفاده می‌شود؛ اما در سال‌های پس از تطبیق با توجه به درصدهایی که شورای عالی کار اعلام می‌کند افزایش می‌یابند. در سال ۹۸ میزان سنوات را به‌صورت زیر محاسبه می‌کنند:

(تعداد روزهای کاری ماه×23.333) + حقوق پایه ماهانه اعلام‌شده در سال جاری =حقوق پایه ماهانه در سال دوم

چراکه مبلغ سنوات برای یک سال در سال ۹۸  برابر ۲۳, ۳۳۳ ریال است.

نحوه محاسبه حق سنوات

حقوق اصلی، بخش عمده‌ای از پرداخت کارفرما به کارگر است که در قبال انجام کار به وی پرداخت می‌شود. بسیاری از محاسبات از قبیل اضافه‌کار، کسر کار، سنوات خدمت، طلب مرخصی و افزایش حقوق برمبنای حقوق اصلی محاسبه می‌شوند.

منظور از حقوق اصلی چیست؟

مواردی هستند که در چندین ماه متوالی، همراه با حقوق اصلی به کارگر پرداخت می‌شوند. مانند؛ حق اولادـ حق مسکن ـ حق ایاب‌وذهاب ـ فوق‌العاده‌های بدی آب‌وهوا – محرومیت از تسهیلات زندگی ـ محل خدمت ـ اشتغال خارج از مرکز ـ مرزی ـ شرایط محیط کار ـ نوبت‌کاری ـ کشیک ـ جذب

منظور از مزایا مستمر چیست؟

تعداد روزهای کارکرد ضرب‌در 365 روز تقسیم بر حقوق پایه کافی است تعداد روزهای کارکرد خود را وارد کنید. برای مثال 350 روز، بعد از آن جمع حقوق اصلی و مزایای مستمر که در حکم حقوقی‌تان آمده را وارد کنید و کلید محاسبه را انتخاب کنید تا به‌راحتی سنوات سالانه خود را مشاهده کنید.

چه زمانی قرارداد کار خاتمه یافته و کارفرما باید سنوات را پرداخت کند؟

  • اخراج موجه شخص
  • ازکارافتادگی کلی
  • بازنشستگی
  • پایان کار در قراردادهای معین
  • استعفای کارگر
  • فوت بیمه‌شده
  • فسخ قرارداد مطابق متن قرارداد

تفاوت پایه سنوات و حق سنوات

حق سنوات: به‌عنوان پاداش پایان کار به آن دسته از کارگرانی داده می‌شود که سابقه یک‌سالِ کاری در کارگاه دارند.

پایه سنوات: برای کارگاه‌هایی است که طرح طبقه‌بندی مشاغل دارند، در این صورت پایه سنوات به حداقل حقوق آن‌ها اضافه می‌شود.

 قشر کارگران چه در جامعه ما و چه در جوامع پیشرفته همواره با مشکلات بسیاری مواجه بوده‌اند. در کشور ما به کمک پایه سنوات میزان کمبود حقوق کارگران تا حدودی جبران می‌شود و به تقویت روحیه کارگران منجر می‌شود. البته موارد بسیار دیگری مانند حق اولاد، حق مسکن و حق خواروبار نیز هستند که در جهت تسهیل زندگی کارگران در نظر گرفته شده‌اند تا این قشر زحمت‌کش از امکانات بیشتری برای زندگی آسان برخوردار باشند. برای اطلاع از زیر و بم موارد مرتبط با پایه سنوات همراه ما باشید.

پایه سنوات به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

پیش از سال ۹۲ این تردید وجود داشت که پایه سنوات فقط به قراردادهای رسمی تعلق می‌گیرد و یا قراردادهای غیررسمی نیز حقی از پایه سنوات دارند؟ طی بخشنامه‌ای که در سال ۹۲ توسط وزارت کار به کارگاه‌ها و کارخانه‌ها فرستاده شد کارفرمایان نباید تفاوتی بین این دو گروه قائل شوند و پایه سنوات به هر دو گروه از کارگران تعلق می‌گیرد.

تسویه‌حساب سنوات پایه

مورد دیگری که موجبات نگرانی کارگران را فراهم آورده است مسئله تسویه‌حساب آن‌هاست. در هر دو صورت به کارگران حق سنوات تعلق می‌گیرد و بر اساس جدولی که وزارت کار منتشر کرده و طبق گروه‌بندی مشاغل، کارگران می‌توانند سنوات خود را به شرط سابقه کار یک‌ساله دریافت کنند. در ادامه فرمول محاسبه سنوات را برای شما با ذکر یک مثال رایج آورده‌ایم.

جدول پایه سنوات روزانه

در ادامه شما جدولی را مشاهده می‌کنید که در سمت راست آن سال و در سمت چپ آن میزان پایه سنوات به ریال نوشته است و هرساله طبق این جدول سنوات کارگران محاسبه می‌گردد:

 

سال

پایه سنوات روزانه (ریال)

1369

60

1370

60

1371

60

1372

60

1373

60

1374

105

1375

125

1376

125

1377

150

1378

210

1379

380

1380

470

1381

580

1382

710

1383

900

1384

1020

1385

1250

1386

1250

1387

1250

1388

1250

1389

2000

1390

2000

1391

2500

1392

3000

1393

5000

1394

10000

1395

10000

1396

17000

1397

17000

 

 

 

 

 

 

 

برای محاسبه سنوات برای سال‌هایی غیر از سال اول باید از جدول مزد که توسط سازمان کار ارائه‌شده است استفاده کنید.

مواردی که در بخشنامه شورای عالی کار در مورد پایه سنوات ذکرشده

در قسمت‌های قبلی همه‌چیز را در مورد پایه سنوات و حق سنوات و نحوه محاسبه آن‌ها به شما گفتیم. در ادامه به بررسی چند بند مهم از بخشنامه شورای عالی کار در رابطه با پایه سنوات می‌پردازیم:

  • پایه سنوات شامل دانشجویان و دانش‌آموزانی که مشاغل تابستانی دارند نمی‌شود
  • پایهٔ سنوات با سنوات خدمت (پاداش پایان کار) متفاوت است و طبق ماده ۲۴ کارفرما موظف است معادل آخرین حقوق کارگر را به‌عنوان پایان کار به وی بپردازد.
  • در سال ۹۷ میزان پایهٔ سنوات ۱۷۰۰ تومان است که به‌صورت روزانه به‌حساب کارگران منظور شده و در پایان سال به آنان تقدیم می‌شود.
  • در سال  ۹۸ میزان پایهٔ سنوات ۲۳.۳۳۳ ریال است که به‌صورت روزانه به‌حساب کارگران منظور شده و در پایان سال به آنان تقدیم می‌شود.
  • تعویض کارفرما ربطی به سنوات ندارد و کارفرمای جدید نیز موظف است سنوات کارگرانی را که یک سال است مشغول به کارند بپردازد.
  • به کارگران فصلی نیز با توجه به میزان کارکردشان سنوات تعلق می‌گیرد و برای محاسبه این میزان سنوات باید به تبصره‌هایی که در این زمینه وجود دارند مراجعه کنید.
  • اگر سال ۹۸ چهارمین سال کار یک کارگر باشد علاوه بر پایه سنوات این سال مبلغ سال‌های دیگر نیز به‌حساب وی به‌صورت تصاعدی منظور می‌شود.

 در انتها نیز به خاطر داشته باشید که پایه سنوات بیشتر جنبه انگیزشی برای کارگران دارد و شما با پرداخت به‌موقع این مبلغ می‌توانید در بهبود کیفیت کار کارگران شریک باشید؛ یکی دیگر از دلایل پرداخت پایه سنوات ایجاد تمایز در میان کارگران باسابقه و تازه‌کار است.