براساس مادهٔ ۲۷۲ قانون مالیاتهای مستقیم (اصلاحی ۱۳۹۴)، که توسط مجلس شورای اسلامی تصویب شده است، سازمان امور مالیاتی کشور موظف است تا پایان دیماه هر سال، گروه یا گروههایی از اشخاص حقیقی و حقوقی را که علاوه بر شرکتهای موضوع بندهای (الف) و (د) ماده واحده مصوب سال ۱۳۷۲، بنا بر نوع یا حجم فعالیت، ملزم به ارائه صورتهای مالی حسابرسیشده توسط سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران همراه با اظهارنامهٔ مالیاتی هستند، شناسایی و اعلام نماید.
این اطلاعرسانی باید از طریق درج در روزنامهٔ رسمی جمهوری اسلامی ایران، یکی از روزنامههای کثیرالانتشار یا سامانهٔ الکترونیکی مربوط انجام شود و مودیان موظفاند گزارش حسابرسی را همزمان با اظهارنامه یا حداکثر ظرف سهماه پس از پایان مهلت تسلیم اظهارنامه ارائه کنند.
بر همین اساس، همه واحدهای اقتصادی، تولیدی و خدماتی باید صورت مالیهای حسابرسی شده خود توسط سازمان حسابرسی یا مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران را به همراه اظهارنامه مالیاتی خود به اداره مالیات کشور ارائه دهند.
اگر واحدی، اظهارنامه مالیاتی خود و صورتحسابها را در مدت تعیین شده از سوی اداره مالیات ارائه ندهد، ۲۰ درصد از مالیات تعیین شده را جریمه خواهد شد.
اداره مالیات یک سری شرکتها را بهمنظور حسابرسی تعیین نموده و گزارش حسابرسی این شرکتها را قبول میکند و بر اساس مقررات برگ تشخیص مالیات صادر مینماید. با توجه به اینکه گزارش حسابرسی به سازمان امور مالیاتی داده میشود باید دارای استانداردهای حسابرسی باشد. در ادامه درباره اشخاص مشمول حسابرسی، اطلاعاتی را در اختیار شما قرار میدهیم.
مشمولان حسابرسی؛ اشخاص حقیقی یا حقوقی؟
بهطورکلی، اشخاص حقوقی و حقیقی که شرکتهای سهامی خاص دارند؛ مانند شرکتهای خصوصی، مؤسسات تعاونی، مؤسسات انتفاعی غیرتجاری و اتحادیههای مربوطه دارند و یا افراد حقیقی که بر اساس مقررات قانونی موظفاند که دفاتر قانونی خود را نگه دارند در صورت شرایط خاص مشمول پرداخت مالیات هستند.
منظور از شرایط خاص این است که بر اساس آخرین اظهارنامه مالیاتی میزان فروش و خدمات غیرعملیاتی و عملیاتی آنها بیش از 30 میلیارد تومان باشد و جمع دارایی آنها از 50 میلیارد تومان بگذرد. در این حالت بر اساس قانون ۲۷۲ مالیاتی کشور، این اشخاص چه حقیقی و چه حقوقی مشمول حسابرسی هستند.
در نتیجه این اشخاص باید گزارش حسابرسیشان را بر اساس نمونه سازمان مالیاتی کشور تهیه نمایند و سپس آن را به اداره مالیات ارائه دهند.
در این گزارش برخی از اصول باید رعایت شده باشد که شامل مدارک و اسناد حسابداری طبق ضوابط، اصول و استانداردهای حسابداری، تعیین نمودن درآمد مشمول مالیات طبق قانون مربوط به آن و سایر موارد است.
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
ماده 272 قانون مالیاتهای مستقیم
در اجرای ماده (272) قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحی مصوب ۳۱ /04 /۱۳۹۴ ، علاوه بر شرکتهای موضوع بندهای (الف) و (د) ماده واحده «قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح بهعنوان حسابدار رسمی مصوب سال 1372» که شامل شرکتهای پذیرفتهشده یا متقاضی پذیرش در بورس اوراق بهادار و شرکتها و مؤسسات موضوع بندهای( الف) و( ب) ماده (7) اساسنامه قانونی سازمان حسابرسی میباشند، کلیه اشخاص زیر ملزم به ارایه صورتهایمالی حسابرسی شده توسط سازمان حسابرسی یا موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران همراه با اظهارنامه مالیاتی و یا حداکثر ظرف مدت سه ماه پس از مهلت انقضای ارایه اظهارنامه میباشند.
درصورت عدم انجام تکلیف مقرر در ماده فوق، مشمول جریمه ای معادل بیست درصد (20 %) مالیات متعلق خواهند بود؛
1.اشخاص حقیقی یا حقوقی بر اساس نوع فعالیت:
- شعب و دفاتر نمایندگی شرکتهای خارجی که در اجرای قانون اجازه ثبت شعبه یا نمایندگی شرکتهای خارجی مصوب سال 1376، در ایران ثبت شدهاند.
- شرکتهای سهامی عام و شرکتهای تابعه و وابسته به آنها.
- شرکتهای سرمایه گذاری (هلدینگ) و شرکتهای تابعه و وابسته به آنها.
- مؤسسات و نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتها، سازمانها و مؤسسات تابعه و وابسته به آنها.
2.اشخاص حقیقی یا حقوقی بر اساس حجم فعالیت:
سایر اشخاص حقوقی و حقیقی (شامل شرکتهای سهامی خاص و سایر شرکتها و همچنین مؤسسات انتفاعی غیرتجاری، شرکتها و مؤسسات تعاونی و اتحادیههای آنها و اشخاص حقیقی که طبق مقررات قانونی مربوط، مکلف به نگهداری دفاتر قانونی میباشند) که بر اساس آخرین اظهارنامه تسلیمی خود، جمع کل ناخالص درآمد (فروش کالا و یا ارایه خدمات اعم از عملیاتی و غیرعملیاتی) آنها بیش از دویست (200) میلیارد ریال (در مورد شرکتهای پیمانکاری، دریافتی آنها بابت پیمانهای منعقد شده بیش از دویست(200) میلیارد ریال) یا جمع داراییهای آنها (جمع ستون بدهکارترازنامه یا صورتوضعیت مالی) بیش از سیصدو پنجاه (350) میلیارد ریال باشد.
جدول دستهبندی مشمولان ماده ۲۷۲
| سال مالی | توضیحات | حداقل مبلغ فروش | حداقل مبلغ دارایی |
| 1402 | شروع سال مالی از 14 دی ماه 1401 به بعد | 20 میلیارد تومان | 35 میلیارد تومان |
| 1403 | شروع سال مالی از 26 دی ماه 1402 به بعد | 30 میلیارد تومان | 50 میلیارد تومان |
| 1404 | شروع سال مالی از 30 مهرماه 1404 به بعد | 50 میلیارد تومان | 80 میلیارد تومان |
مبلغ فروش مشمول حسابرسی سال 1404
در سال 1404 اگر مجموع فروش و درآمد خدمات (چه عملیاتی و چه غیرعملیاتی) اشخاص و شرکتها بیشتر از 50 میلیارد تومان و ارزش داراییهای آنها بیشتر از 80 میلیارد تومان باشد، ملزم به حسابرسی خواهند بود.
موضوعات مورد بررسی حسابرس کدام موارد هستند؟
یک حسابرس همواره باید این موضوعات را مدنظر قرار دهد. اولین موضوع در واقع صورت های مالی است. حسابرس باید صورتهای مالی را بررسی کند و خطا عدم تطبیق را تشخیص دهد.
دومین موضوع مرتبط با الزامات نظارتی است. یک حسابرس باید صورت های مالی را بر اساس قوانین حسابداری بررسی نماید و مبحث آخر مربوط به کنترلهای داخلی حسابرس است.
حسابرس صورتهای مالی را بررسی مینماید و درصورتیکه گزارشها دچار ضعف هستند، آنها را مجدداً بررسی مینماید.
همواره حسابرسی یک شرکت یا یک سازمان کار بسیار ضروری بهحساب میآید. از این طریق میتوان متوجه شد که آیا حسابداران بهخوبی کار کردهاند و یا گزارشهای آنها درست و دقیق بوده است.
حسابرس هرگونه خطا و تخلفی را بهصورت مکتوب به افراد ذیصلاح اعلام مینماید. به همین دلیل است که حسابرسی یک سازمان یا شرکت مهم تلقی میگردد. حسابرس اساساً یک فرد بیطرف است.
او قادر است که درستی یا درستی اسناد مالی ارائه شده را تشخیص دهد. بعد از بررسی اسناد، او اطلاعاتی را در این رابطه تهیه خواهد نمود. در هر حسابرسی حدود حسابرسی مشخص است. برای مثال دوره رسیدگی، اطلاعات مالی و واحد مورد رسیدگی از قبل برای حسابرس مشخص هستند.
تمامی اشخاص مشمول حسابرسی چه کسانی هستند؟
تمامی شرکتهای متقاضی قبول شده و متقاضی پذیرش در بورس اوراق بهادر مشمول حسابرسی هستند. همچنین مؤسسات و شرکتهای موضوع بند الف و ب ماده ۷ اساسنامه قانونی سازمان حسابرسی مشمول حسابرسی هستند.
افراد حقیقی و حقوقی نیز بر اساس نوع فعالیتشان مشمول مالیات خواهند شد. برای مثال شعب یا دفاتر برندها و نمایندگیهای خارجی که توسط شرکتهای ایرانی اجاره شدهاند. همه شرکتهای سهامی عام و همچنین شرکتهای وابسته به آنها مشمول مالیات خواهند شد. نهاد و مؤسسات و شرکتهای غیردولتی و عوامل وابسته به آنها همگی مشمول حسابرسی هستند.
چه شرکتهایی باید مالیات پرداخت کنند؟ شرکتهای مشمول ماده ۲۷۲
از زمان قدیم تا به امروز همواره بحث مالیات برای دولتها مسئله بسیار حائز اهمیتی بوده است و دولتها مالیات را از اشخاص حقیقی و حقوقی دریافت میکنند. مالیات در واقع بخشی از درآمد یا سود نهایی اشخاص است که بخشی از آن را بابت مالیات به دولت پرداخت مینمایند. دولتها نیز موظف هستند که مالیاتهای گرفته شده را صرف رفاه عموم نمایند.
همه شرکتها موظف هستند که مالیات بپردازند. اگر شرکتی به این مسئله بیتوجه باشد، آن شرکت از یک سری از مزایا محروم خواهد شد. علاوه بر این از نظر مالیاتی نیز جریمه میشود.
میزان مالیات توسط شرکت اداره مالیات کشور محاسبه خواهد و اگر مالیات در مدت زمان تعیین شده پرداخت نگردد، شرکت ۲۰ درصد از مبلغ مالیات را جریمه میشود. انواع مالیات برای اشخاص حقوقی وجود دارد که شامل مالیات بر عملکرد، مالیات بر درآمد، مالیات بر املاک و اموال، مالیات بر ارزش افزوده و مالیاتهای تکلیفی میگردد. مالیاتها به لحاظ وصول به دو دسته مستقیم و غیر مستقیم تقسیم میگردند.
مالیاتهای مستقیم
در این نوع از مالیات، دولت به طور مستقیم با توجه به نرخهای از قبل تعیین شده در قانون از اموال اشخاص دریافت میکند. علت نامگذاری این نوع مالیات این است که مالیات به شکل مستقیم از اموال و درآمد افراد دریافت میگردد.
از این رو پرداخت کننده نهایی کاملا مشخص است. مالیات مستقیم شامل مالیات بر دارایی و مالیات بر درآمد میشود. در واقع افراد باید برای چیزهایی که مالک آن هستند مالیات پرداخت کنند، به این مورد مالیات بر دارایی گفته میشود.
همچنین مالیات بر ارث و حق تمبر جز مالیات بر دارایی به حساب میآیند. مالیات بر درآمد به مالیاتی گفته میشود که فرد در ازای درآمد خود باید به دولت پرداخت نماید. در برخی از کشورها این نوع مالیات به شکل تصاعدی محاسبه میگردد.
مالیاتهای غیرمستقیم
در یک جامعه زمانی که افراد کالایی را میخرند یا خدماتی را دریافت میکنند، مبلغ بیشتری را بابت آن میپردازند. آن مبلغ بیشتر در واقع همان مالیات غیرمستقیم است که عموم مردم پرداختکننده آن هستند.
مالیاتهای غیرمستقیم به دودسته مالیات بر واردات و مالیات بر مصرف و فروش تقسیم میشوند. مالیات بر مصرف در واقع برای کالاهای مصرفی و خدماتی است.
همانطور که گفتیم زمانی که شما کالایی را خریداری میکنید یا خدمات میگیرید هزینه بیشتر پرداخت مینمایید و آن هزینه مالیات است.
خیلیها از این موضوع بیاطلاع هستند و شاید تابهحال به آن توجه نکرده باشند. از جمله این نوع مالیات میتوان به مالیات بر فرآوردههای نفتی، مالیات اتومبیل، مالیات نوشابههای غیر الکی و مالیات فروش خاویار اشاره کرد.
همچنین تاجرانی که مشغول واردات و صادرات هستند نیز باید در ازای کالای وارداتی و صادراتی خود مبلغی را به گمرک پرداخت نمایند.
چه شرکتهایی مشمول معافیت مالیاتی هستند؟
یک سری از شرکتها مشمول معافیات های مالیاتی هستند. درصورتیکه شرکتی دارای مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد باشد تا ۵۰ درصد معاف از پرداخت مالیات خواهد شد. همچنین شرکتهای دانشبنیان از پرداخت مالیات معاف هستند.
شرکتهای در حوزه کشاورزی، معدن و تولید فعالیت دارند از پرداخت مالیات معاف هستند. همچنین صادرکنندگان محصولات کشاورزی، شرکتهای ادغام شده و شرکتهایی که در زمینه مطبوعات و انتشارات فعالیت دارند از پرداخت مالیات معاف هستند.
سوالات متداول
موضوعات مورد بررسی حسابرس کدام موارد هستند؟
یک حسابرس همواره باید این موضوعات را مدنظر قرار دهد. اولین موضوع در واقع صورتهای مالی است. حسابرس باید صورتهای مالی را بررسی کند و خطا و عدم تطبیق را در بیاورد. دومین موضوع مرتبط با الزامات نظارتی است.
شرکتهای مشمول ماده ۲۷۲ کدام هستند؟
ما در این مقاله تمامی موارد مربوط به ماده ۲۷۲ را توضیح دادیم. این ماده بر این نکته اشاره دارد که چه شرکتهایی مشمول مالیات هستند و شرایط آن را ذکر کرده است.