یکی از مواردی که بسیاری از شرکتها خصوصاً در سالهای آغازین فعالیت با آن روبهرو میشوند، زیان ده بودن شرکت است. به دلایل مختلفی در طول فعالیت یک شرکت ممکن است میزان هزینهها از درآمدها در طی یک دوره مالی بیشتر شود. در چنین شرایطی یکی از سؤالاتی که صاحبان کسبوکارها و شرکتها با آن روبهرو هستند، چگونگی نحوه محاسبه مالیات شرکت زیان ده است. به همین بهانه، در ادامه این مقاله سعی میکنیم تا با قوانین مالیاتی مرتبط با شرکتهای زیان ده بیشتر آشنا شویم.
چه زمانی یک شرکت زیان ده میشود؟
در بازارهای مالی عوامل مختلفی میتواند روی درآمد کسبوکارها و شرکتها تأثیر بگذارد. با کاهش درآمد یا قطع درآمد، درصورتیکه هزینهها نیز به همان میزان کاهش پیدا نکنند، وضعیت مالی شرکت به سمت زیان ده شدن پیش میرود. عدم مدیریت مناسب مجموعه، مدیریت اشتباه جریان وجوه نقد، عدم آشنایی به بازار، بازاریابی نادرست، سوق دادن سرمایه به موجودی انبار و عدم تقسیم سرمایه مناسب عوامل اولیهای هستند که یک شرکت را با زیان روبهرو میکنند.
علاوه بر این، کسبوکارهایی که در دوره گذار از تکنولوژی قدیمی به تکنولوژی جدید قرار دارند یا بهتازگی فعالیت خود را شروع کردهاند و در مرحله تحقیق و توسعه قرار دارند نیز، معمولاً با زیان روبهرو میشوند. در چنین شرایطی در اظهارنامههای مالیاتی، میزان هزینههای شرکت از درآمدهای آن بیشتر خواهد شد. مدیران شرکتها و صاحبان کسبوکارها در این موارد باید آگاهی کاملی از مالیات شرکت داشته باشند تا هزینههای مالیاتی باعث افزایش زیان شرکت نشود. سازمان امور مالیاتی نیز با شرکتهای زیان ده برخورد متفاوتی دارد که در ادامه به بررسی آن میپردازیم.
سازمان امور مالیاتی، چگونه مالیات شرکت زیان ده را تعیین میکند؟
شرکتهای زیان ده مانند باقی اشخاص حقوق و کسبوکارها، موظف هستند طبق قوانین و در موعد تعیینشده، با استفاده از نرم افزار حقوق و دستمزد و سایر ابزارها هزینهها و درآمدهای خود را مشخص کنند و اظهارنامههای مالیاتی خود را تکمیل و تسلیم سازمان امور مالیاتی نمایند. درصورتیکه زیان ده بودن شرکت مورد تأیید سازمان مالیاتی قرار بگیرد، مالیات تا زمان سوددهی مجدد شرکت و کسر زیانهای قبلی از سودهای سال بعد، دریافت نخواهد شد.
نکته اساسی در اینجا، پذیرش مدارک هزینهها و درآمدها از سوی اداره مالیاتی است. اگر هزینههای شرکت مورد تأیید ممیز و سازمان امور مالیاتی قرار نگیرد یا منابع درآمدی بهدرستی در اظهارنامه آورده نشوند، زیان ده بودن شرکت تأیید نخواهد شد. بهطورکلی میتوان برخورد سازمان با مودیانی که زیان ده هستند به دودسته زیر تقسیم کرد:
در چه مواردی هزینههای شرکت زیان ده موردقبول قرار میگیرد؟
اگر هزینههای شرکت در اثر دریافت وام برای تهیه دستگاههای جدید، افزایش یا پرداخت حقوق کارکنان، هزینههای مرتبط با تحقیق و توسعه و سایر مواردی، افزایش پیدا کند، سازمان امور مالیاتی آنها را میپذیرد و زیان حاصل از این هزینهها را تأیید میکند.
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
چه زمانی زیان ده بودن شرکت توسط سازمان امور مالیاتی رد میشود؟
در مواردی دیدهشده که هزینههای شخصی بهعنوان هزینههای شرکت در نظر گرفته میشود. برای مثال شخص حقوقی وامی را دریافت میکند و بهجای هزینه کردن آن برای کسب سود بیشتر، در موارد شخصی مانند خرید ملک یا ماشین هزینه میکند. این هزینهها توسط سازمان امور مالیاتی موردپذیرش قرار نخواهند گرفت و زیان برگردانده میشود.
قوانین مرتبط با مالیات شرکت زیان ده
ماده 147 و 148 قانون مالیات مستقیم، به هزینههای قابلقبول برای تشخیص درآمد مؤدی و تعیین زیان ده بودن شخص حقوقی میپردازد. طبق ماده 147 ق.م.م: «هزینههای قابلقبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات به شرحی که ضمن مقررات این قانون مقرر میگردد عبارت است از هزینههایی که در حدود متعارف متکی به مدارک بوده و منحصراً مربوط به تحصیل درآمد موسسه در دوره مالی مربوط با رعایت حدنصابهای مقرر باشد.» در ماده 148 ق.م.م نیز به شرح هزینههای قابلقبول ماده 147 پرداخته میشود.
درصورتیکه اشخاص حقوقی گزارشهای فصلی و اظهارنامههای مالیاتی خود را بهصورت دقیق و با مدارک کامل تحویل اداره مالیاتی داده باشند و هزینههای انجامشده شرکت مطابق با مواد 147 و 148 قانون مالیات مستقیم موردقبول سازمان مالیاتی قرار بگیرد، تا زمان سوددهی مجدد کسبوکار، هزینهای بابت مالیات شرکت زیان ده دریافت نخواهد شد. اگر صاحب کسبوکار یا مدیر یک شرکت هستید با آشنایی با مسائل پایه مانند سال مالی چیست اطلاعات خود در امور مالیاتی را افزایش دهید تا در صورت بروز مشکلاتی مانند زیان ده بودن شرکت، بتوانید از اضافه شدن هزینههای مالی به زیان شرکت جلوگیری کنید.
بخشنامه استهلاک زیان سنواتی
در ابتدا باید گفت که منظور از استهلاک زیان سنواتی این است که شرکتی در مدت کاری خود، سودی نداشته باشد و زیان ده باشد. حال در این خصوص بخشنامهای تصویب شده است که فایل دانلود بخشنامه استهلاک زیان سنواتی در قسمت زیر آورده شده و اشخاص می توانند از فایل بخشنامه استهلاک استفاده کنند.
مطابق بخشنامه /14023 211/1311
نظر به اینکه در خصوص استهلاک زیان ابراز شده اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع بند 12 ماده 148 قانون مالیاتهای مستقیم برای سالهای قبل و بعد از اصلاحیه
مصوب 80/11/27 ابهاماتی از سوی بعضی ادارات امور مالیاتی مطرح گردیده لذا به نظر رفع ابهام و اتخاذ رویه واحد متذکر میگردد.
با توجه به اینکه برابر مقررات ماده 147 قانون مالیاتهای مستقیم، پذیرش هزینه قابل قبول طبق مقررات قانونی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات دوره مالی مورد رسیدگی میباشد ، از طرفی به جهت معاذیر اجرائی در نحوه نظارت ، کنترل و شناسائی حسابها نسبت به استهلاک زیان سنواتی دوره قبل و بعد از اصلاحی قانون فوق الذکر و نیز با عنایت به اینکه آخرین اراده قانونگذار، مبتنی بر استهلاک کل زیان تایید شده سنوات قبل، از درآمد سال یا سالهای بعد می باشد، بنابراین برابر مقررات اصالحی بند 12 ماده 148 مورد بحث کل زیان اشخاص حقیقی و حقوقی که از طریق رسیدگی به دفاتر آنان احراز گردد بدون تفکیک آن به سنوات قبل یا بعد از سال 1381 برابر مقررات قانونی مزبور قابل استهلاک از درآمد سال یا سالهای بعد می باشد.
مدیران شرکتهای زیان ده باید به چه نکاتی توجه کنند؟
متأسفانه در موارد زیادی، عدم آشنایی مدیران با مسائل مرتبط با مالیات و جدی نگرفتن این موضوع باعث میشود به دلیل عدم ارائه مدارک صحیح، زیان شرکت موردقبول سازمان امور مالیاتی قرار نگیرد. عدم ارائه گزارشهای فصلی، کامل نبودن دفاتر مالی، مشکلات مربوط به پر کردن اظهارنامه، عدم ارائه اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر، ارائه مدارک ناقص و عدم نگهداری درست از مدارک و دفاتر از دلایل مهمی هستند که میتوانند باعث رد شدن زیان شرکت از سوی سازمان امور مالیاتی شوند.
همچنین دقت کنید که هزینههای شرکت تنها در صورتی موردقبول قرار میگیرند که شرایط مندرج در ماده 147 و 148 قانون مالیات مستقیم را رعایت کرده باشند. استفاده از یک نرم افزار حسابداری قدرتمند به شما کمک میکند تا مدیریت کاملی بر تمام مدارک مالی شرکت خود داشته باشید و اظهارنامههای مالیاتی کاملی را تقدیم سازمان کنید.
مالیاتهای شرکت زیان ده در آستانه انحلال چگونه پرداخت میشود؟
درصورتیکه زیان یک شرکت از 50 درصد سرمایههای آن بیشتر شود، بر اساس قانون تجارت باید سرمایههای خود را کاهش دهد. در این موارد شرکت به سمت تصفیه و انحلال نیز پیش میرود. درصورتیکه هیئتمدیره یا دادگاه در شرایط خاص تصمیم به انحلال شرکت بگیرند، مدیر تصفیه وظیفه فروش داراییها و پرداخت بدهیها به همراه مالیاتهای باقیمانده از سالهای قبل را بر عهده میگیرد.
سوالات متداول
دلایل رد شدن زیان شرکت توسط سازمان امور مالیاتی چیست؟
عدم تطابق هزینهها با فعالیت اصلی شرکت، عدم ارائه مستندات کافی، تغییر ماهیت هزینهها، عدم رعایت اصول حسابداری، تغییر در مالکیت یا مدیریت شرکت و سوء استفاده از قوانین مالیاتی
مدتزمان انتقال زیان معوقه چقدر است؟
مدتزمان انتقال زیان معوقه در هر کشور و حتی در هر نوع کسبوکار ممکن است متفاوت باشد. این مدتزمان معمولاً در قوانین مالیاتی کشور مربوطه مشخص شده است. به طور کلی، این مدتزمان میتواند از چند سال تا چندین سال متغیر باشد.
چه عواملی بر میزان زیان قابل انتقال تاثیرگذار است؟
عوامل مختلفی بر میزان زیان قابل انتقال تأثیرگذار هستند که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:
نوع کسبوکار: قوانین مالیاتی ممکن است برای انواع مختلف کسبوکار، محدودیتهای متفاوتی را در نظر بگیرند.
علت زیاندهی: در برخی موارد، علت زیاندهی شرکت میتواند بر میزان زیان قابل انتقال تأثیرگذار باشد.
تغییرات در مالکیت: تغییرات در مالکیت شرکت ممکن است بر قابلیت انتقال زیان معوقه تأثیر بگذارد.
قوانین مالیاتی خاص: قوانین مالیاتی خاص هر کشور و تغییرات در این قوانین نیز میتوانند بر میزان زیان قابل انتقال تأثیرگذار باشند.
نسیم طهرانی
من عاشق محتوا هستم و هر روز تلاش میکنم بین حساب و کتاب و دنیای واژهها یک گفتوگوی جذاب شکل بدهم.