نرم افزار حسابداری
حسابداری دولتی چیست؟ تفاوت حسابداری دولتی و بازرگانی در چه مواردی است؟

حسابداری دولتی چیست؟ تفاوت حسابداری دولتی و بازرگانی در چه مواردی است؟


پیش تر در مقالات متعددی به انواع مختلفی از گرایشات حسابداری پرداختیم؛ رشته حسابداری را مورد بررسی قرار دادیم و مواردی مثل حسابداری بازرگانی، حسابداری شرکت های پیمانکاری و حسابداری شرکت های تولیدی را مورد بررسی قرار داده ایم. حالا در این مقاله قصد داریم به موضوع حسابداری دولتی بپردازیم. حسابداری دولتی یکی از انواع حسابداری است. قبل از اینکه توضیح دهیم حسابداری دولتی چیست، بد نیست با انواع حسابداری آشنا شویم.

تا پایان این مقاله به مهمترین نکات در موضوع حسابداری دولتی می پردازیم، تفاوت حسابداری دولتی و بازرگانی را مشخص می کنیم و به اصول و قوانین حسابداری دولتی اشاره می کنیم.

با انواع حسابداری آشنا شوید

حسابداری در دنیای امروز به دلیل پیچیدگی های به وجود آمده در دنیای اقتصاد به بخش های مختلفی تقسیم بندی می شود. این تقسیم بندی در واقع به منظور نظم دادن و سازماندهی گزارشات مالی انجام شده است. بر اساس تعریف های صورت گرفته انواع حسابداری شامل این 7 مورد است:

با انواع حسابداری آشنا شوید

  1. حسابداری بازرگانی
  2. حسابداری صنعتی یا همان حسابداری بهای تمام شده
  3. حسابداری مالیاتی
  4. حسابداری بودجه
  5. سیستم حسابرسی
  6. حسابداری مدیریت
  7. حسابداری دولتی

برای آشنایی مختصر با این دسته بندی ها در حسابداری پیشنهاد می کنیم مقاله انواع حسابداری چیست را بخوانید. البته پیش تر در وبلاگ سپیدارسیستم در مورد هر کدام از انواع حسابداری مقاله ای جداگانه نوشته ایم و در مورد آن ها به طور مفصل توضیح داده ایم.

حسابداری دولتی چیست؟

به فرآیندی که در آن گزارش رویدادهای بودجه ای و رویدادهای مالی همه دستگاه های اجرایی زیرمجموعه دولت جمع آوری، ثبت و طبقه بندی، خلاصه، تفسیر و گزارش می شوند حسابداری دولتی می گویند. هدف اصلی از اجرای این فرآیندها، برنامه ریزی و تصمیم گیری در مورد کنترل بودجه است.

در واقع در طی این فرآیند، اطلاعات مالی تمام وزارتخانه ها، موسسات دولتی، و … جمع آوری، طبقه بندی، پردازش و گزارش می شوند تا تصمیم گیری های مالی و برنامه های مصوب بودجه سالانه به خوبی مدیریت شود.

این فرآیند در واقع نوعی از سیستم است. حسابداری دولتی در زبان انگلیسی با عبارت Governmental accounting شناخته می شود.

حسابداری دولتی چیست؟

تفاوت حسابداری دولتی با حسابداری بازرگانی

حسابداری دولتی و حسابداری بازرگانی با اینکه در بسیاری از موارد ممکن است مشابه به نظر برسند، اما تفاوت های زیادی دارند. این دو در 4 مورد با هم تفاوت دارند که مهمترین آن تفاوت در گزارشات مالی (صورت های مالی) است. نکته جالب اینجاست که حسابداری دولتی گاهی با حسابداری ملی نیز اشتباه گرفته می شود.

  • تفاوت در صورت های مالی: در حسابداری سازمان های دولتی چیزی به نام سرمایه که مالکیت افراد را نشان می دهد وجود ندارد، بلکه حساب مازاد به جای آن وجود دارد که نشان دهنده تفاوت بین دارایی با بدهی است.
  • در شرکت های بازرگانی به این دلیل که هدف کسب سود است، وضعیت با موسسات دولتی متفاوت است. یکی از دلایل تفاوت صورت های مالی نیز همین مسئله است. در واقع در سازمان های دولتی و موسسات بازرگانی، اهداف و وظایف بر اساس انگیزه موسسه با هم تفاوت دارند.
  • اهمیت بر ضرورت تقدم قانون (رعایت کنترل بودجه ای): حسابداری دولتی بر اساس قانون بودجه استوار است. به این معنی که این نوع از حسابداری بر اساس قوانین و مقررات تعیین می شود، لذا هر زمان که بین قانون و اصول پذیرفته شده در حسابداری تضاد وجود داشته باشد، قانون در اولویت است.
  • لزوم نگهداری حساب مستقل: در حسابداری دولتی هر منبع مالی به عنوان یک حساب مستقل محسوب می شود و با آن حساب به عنوان یک موسسه جداگانه و مستقل رفتار می شود. بر این اساس، سیستم حسابداری مورد استفاده در حسابداری دولتی نیز بر این اساس تغییر می یابد. به همین دلیل امکان استفاده از انواع رایج نرم افزار حسابداری در شرکت های بازرگانی در موسسات دولتی وجود ندارد.
  • تفاوت در مبانی مختلف ثبت حسابداری: ثبت حسابداری نیز کمی در حسابداری دولتی متفاوت است. گستردگی فعالیت در زمینه حسابداری دولتی باعث می شود روش های مختلفی در حسابداری ابداع شود.
  • ثبت دارایی های ثابت متفاوت است: در حسابداری دولتی دارایی های ثابت به عنوان هزینه در نظر گرفته می شوند، در صورتی که در حسابداری بازرگانی دارایی ها خریداری شده به عنوان بهای تمام شده به حساب دارایی منظور می گردند، سپس به مرور زمان و بر اساس عمر مفید به حساب هزینه زده می شوند.

تفاوت حسابداری دولتی با حسابداری بازرگانی

در این میان پیشنهاد می کنیم مقاله ای که در سپیدار سیستم در مورد خدمات حسابداری نوشته ایم را بخوانید.

از اصول حسابداری دولتی چیزی می دانید؟

اگر بخواهیم به طور خلاصه به اصول حسابداری دولتی اشاره کنیم این اصول شامل 5 مورد زیر هستند:

  1. رعایت حساب های بودجه ای و دولتی
  2. استفاده از حساب های مستقل
  3. رعایت حق تقدم قوانین و مقررات مالی هر کشور بر اصول پذیرفته شده حسابداری
  4. تامین اعتبار در ایجاد و تعهد
  5. استفاده از مبنای نیمه تعهدی و تعهدی تعدیل شده

نکته: برخی از این موارد در بخش قبلی توضیح داده شدند و جزئی از تفاوت های حسابداری دولتی و حسابداری بازرگانی نیز به شمار می روند.

در مورد شرکت های حسابداری نیاز به اطلاعات مفصلی دارید؟ پیشنهاد می کنیم مقاله شرکت حسابداری وبلاگ سپیدار را ببینید.

از اصول حسابداری دولتی چیزی می دانید؟

انواع تنخواه گردان در حسابداری دولتی

تنخواه گردان نیز در حسابداری دولتی به انواع مختلفی تقسیم می شود که شامل موارد زیر است:

  1. تنخواه گردان خزانه: اعتباری که نزد بانک مرکزی قرار دارد و در حساب درآمد عمومی قرار دارد که به واسطه قانون امکان استفاده از مقدار معینی از آن در سال مالی برای رفع نیازهای خزانه وزارت اقتصادی وجود دارد.
  2. تنخواه گردان استان: تنخواه گردان استان وجهی است که خزانه از محل اعتبار تصویب شده برای ایجاد تسهیلات لازم در پرداخت هزینه های جاری و عمرانی در اختیار نماینده خزانه استان ها قرار می گیرد.
  3. تنخواه گردان حسابداری: مبلغی که خزانه و نمایندگی خزانه استان در اختیار ذی حساب قرار می دهد تنخواه گردان حسابداری است.
  4. تنخواه گردان پرداخت: این تنخواه گردان پرداخت میزان مبلغی از محل تنخواه گردان حسابداری است که از طرف ذی حساب و با گرفتن تایید از وزیر یا رییس دستگاه در اختیار ماموران مجاز قرار می گیرد.

مشاغل مشهور در حسابداری دولتی

حسابداری دولتی به عنوان یکی از انواع حسابداری مشاغل مرتبطی را نیز با خود به همراه دارد. این مشاغل شامل موارد زیر هستند:

  1. حسابرس IRS
  2. حسابدار دولت
  3. نماینده خزانه داری
  4. حسابداری رسمی معتبر
  5. مدیر مالی