سازمان امور مالیاتی برای شفافسازی تکالیف مالیاتی مشاغل مختلف، گروهبندی مشاغل مالیاتی را معرفی کرده است. این گروهبندی بر اساس نوع فعالیت و درآمد حاصل از فروش کالا و خدمات صورت میگیرد و شامل سه گروه اصلی برای اشخاص حقیقی میشود. موضوع کلیدی این است که نصابهای درآمدی در سال ۱۴۰۵ تغییر کردهاند و اتکا به اطلاعات قدیمی ممکن است شما را در گروه اشتباهی قرار دهد؛ اشتباهی که پیامد آن رد دفاتر قانونی و جرایم مالیاتی سنگین است.
سه گروه اول، دوم و سوم برای این گروهبندی طراحی شده که شامل اشخاص حقیقی نیز خواهند شد. در این مقاله از سپیدار سیستم قصد داریم در رابطه با گروه بندی مشاغل مالیاتی صحبت کنیم. با مطالعه این مقاله متوجه خواهید شد که نوع کسبوکارتان چیست و در کدام گروه از مشاغل قرار گرفته است.
فلسفه گروهبندی مشاغل مالیاتی چیست؟
پیش از ورود به جزئیات عددی، ضروری است دلیل وجود این بخشنامه را درک کنیم. سازمان امور مالیاتی انتظار یکسانی از یک فروشگاه کوچک محلهای و یک کارخانهدار بزرگ یا واردکننده عمده ندارد. اصل عدالت مالیاتی حکم میکند که تکالیف مالیاتی مودیان، متناسب با حجم و نوع فعالیت آنها تعیین شود.
نکته مهم این است که نصابهای درآمدی با در نظر گرفتن تورم و شرایط اقتصادی، هر چند سال یکبار بازنگری میشوند. بر همین اساس، آخرین گروهبندی مشاغل مالیاتی ۱۴۰۵ نسبت به سالهای قبل تغییراتی داشته است. اگر همچنان با اعداد قدیمی برنامهریزی کنید، ممکن است ناخواسته خود را در گروهی پایینتر دستهبندی کرده و از انجام تکالیف قانونی گروه واقعی خود بازبمانید.
انواع گروهبندی مشاغل مالیاتی در ۱۴۰۵
سازمان امور مالیاتی، صاحبان مشاغل حقیقی را به سه گروه اصلی تقسیم کرده است:
| گروه | بر اساس درآمد ابرازی | بر اساس آخرین برگ قطعی مالیاتی |
|---|---|---|
| گروه اول (الف) | بیش از ۴۵۰ میلیارد ریال (۴۵ میلیارد تومان) | بیش از ۴۵۰ میلیارد ریال، مشروط به ابلاغ برگ قطعی تا پایان دیماه سال قبل |
| گروه دوم (ب) | از ۱۵۰ تا ۴۵۰ میلیارد ریال (۱۵ تا ۴۵ میلیارد تومان) | از ۱۵۰ تا ۴۵۰ میلیارد ریال، مشروط به ابلاغ برگ قطعی تا پایان دیماه سال قبل |
| گروه سوم (ج) | کمتر از ۱۵۰ میلیارد ریال (۱۵ میلیارد تومان) | کمتر از ۱۵۰ میلیارد ریال، مشروط به ابلاغ برگ قطعی تا پایان دیماه سال قبل |
نکته مهم: در صورتی که مودی صرفاً به ارائه خدمت اشتغال داشته باشد، ۵۰ درصد نصابهای فوق مبنای گروهبندی خواهد بود.
گروه اول مشاغل مالیاتی؛ صاحبان کسبوکارهای بزرگ و پردرآمد
بر اساس آییننامه سال 1394 گروهبندی مشاغل شکل تازهای به خود گرفت و تکالیف این مشاغل بر اساس نوع و حجم فعالیت مشخص شد.کلیه اشخاص حقیقی و صاحبان مشاغلی که درآمد ابرازی آنها در اظهارنامه دو سال گذشته بیش از ۴۵ میلیارد تومان بوده یا آخرین درآمد قطعی آنها (طبق برگ ابلاغی تا پایان دیماه سال قبل) بیش از ۴۵ میلیارد تومان باشد، در گروه اول قرار میگیرند.
علاوهبر این، افرادی که مشاغلی مانند کسبوکارهای عنوانشده در قسمت پایین دارند، بدون در نظر گرفتن درآمد در دسته اول مشاغل مالیاتی قرار خواهند گرفت:
- صادرکنندگان و واردکنندگان؛
- صاحبان صرافی و هتلهای 3 ستاره و بالاتر؛
- صاحبان کارخانهها و واحدهای تولیدی و بهرهبرداران معادن دارای پروانه بهرهبرداری از مراجع ذیربط؛
- بیمارستانها، زایشگاهها و کلینیکهای تخصصی ؛
- صاحبان فروشگاههای زنجیرهای که مجوز فعالیت دارند؛
- صاحبان مؤسسات حسابرسی، حسابداری، دفترداری، خدمات مالی، مدیریتی، مشاورهای، انفورماتیک و طراحی سیستم
- صاحبان شرکتهای حملونقل زمینی، دریایی و هوایی.
تکالیف مالیاتی گروه اول
- نگهداری دفاتر روزنامه بهصورت دستی یا مکانیزه
- حفظ و آرشیو کلیه مدارک، اسناد و مستندات مالی مرتبط با فعالیت شغلی
- ثبت کامل و منظم تمامی تراکنشها و رویدادهای مالی مطابق با قوانین مالیاتی
- ارائه اطلاعات مالی دقیق بهصورت دورهای به سازمان امور مالیاتی
مدارک لازم برای اظهارنامه مالیاتی گروه اول
- اطلاعات هویتی (کارت ملی، شناسنامه، نشانی محل فعالیت)
- مدارک هویتی شرکا، اعضای هیئتمدیره و صاحبان امضا
- مجوزهای رسمی فعالیت
- اطلاعات مربوط به درآمدهای مشمول مالیات، بخشودگیها و معافیتهای قانونی
- اسناد داراییها و بدهیها
- گزارش موجودی مواد و کالا در ابتدا و انتهای دوره مالی
- ترازنامه سال مالی
- جزئیات حسابهای بانکی مرتبط با فعالیت تجاری
- ثبتنام در سامانه مالیاتی و ارسال الکترونیکی اظهارنامه از طریق درگاه رسمی
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
تکالیف مالیاتی گروه اول شغلی به این شکل است که باید کلیه دفاتر روزنامه، دفاتر دستی یا ماشینی و مدارک را بهخوبی نگهداری کرده و کلیه رویدادهای مالی را براساس قوانین تعریفشده سازمان مالیاتی ثبت کنند. برخی از مهمترین مدارک مهم گروه شغلی اول شامل اطلاعات هویتی، موجودی کالاهای اول و پایان دوره، صورتحساب سود و زیان، ترازنامه، اطلاعات شرکا و اطلاعات دفاتر قانونی است. صاحبان کسبوکارها توجه داشته باشند برای مشاهده سوابق مالیاتی با کد ملی باید به سامانه my.tax.gov.ir وارد شوند و از طریق ورود به درگاه ملی بدهی مالیاتی را مشاهده کنند.
گروه دوم مشاغل مالیاتی؛ افراد با درآمد متوسط و رو به بالا
شخاص حقیقی یا صاحبان مشاغلی که درآمد ابرازی آنها در اظهارنامه دو سال گذشته بین ۱۵ تا ۴۵ میلیارد تومان بوده، یا آخرین درآمد قطعی آنها بین ۱۵ تا ۴۵ میلیارد تومان برآورد شده باشد، در گروه دوم مالیاتی قرار میگیرند.
نمونههایی از مشاغل معمول در گروه دوم:
- فروشگاههای کوچک و متوسط
- رستورانها
- خدمات مشاورهای
- خدمات حسابداری با درآمد متوسط
- تولیدیهای کوچک
تکالیف مالیاتی گروه دوم
- نگهداری اسناد مربوط به خرید و فروش کالا یا ارائه خدمات
- حفظ و بایگانی کلیه اسناد و مدارک مالی
- تنظیم صورتهای درآمد و هزینه بهصورت ماهانه و سالانه
- تفکیک و مرتبسازی مدارک مالی هر سال مالی بهطور مجزا
- ثبت اسناد و اطلاعات مالی در دفاتر قانونی مطابق با مقررات
- ارائه مدارک به سازمان امور مالیاتی در زمان مقرر
مدارک لازم برای اظهارنامه مالیاتی گروه دوم
مدارک مربوط به حسابهای بانکی فعالیت شغلی تاریخ وقوع نزد خود نگهداری کرده و در دفاتر قانونی ثبت کنند.
اطلاعات هویتی (کارت ملی، شناسنامه، آدرس محل فعالیت)
مدارک هویتی شرکا (در صورت وجود)
اسناد خرید و فروش (فاکتورها و مدارک مربوطه)
مدارک هزینهها و درآمدها برای محاسبه درآمد مشمول مالیات
اطلاعات بخشودگیها یا معافیتهای مالیاتی
صورتهای مالی (ترازنامه، صورت سود و زیان)
گزارشات مالیاتی بر اساس استانداردهای حسابداری
گروه سوم مشاغل مالیاتی؛ صاحبان کسبوکارهای کوچک
طبق گروه بندی مشاغل مالیاتی، گروه سوم یا «ج» مالیاتی صاحبان کسبوکارهای کوچک هستند؛ در نتیجه در پاسخ به سوال «صاحبان مشاغل بند ج چه کسانی هستند» باید عنوان کنیم، طبق تعریف سازمان امور مالیاتی اشخاصی که در گروه اول و دوم قرار ندارند و درآمد آنها پایینتر از درآمد ذکرشده گروههای اول و دوم است، در گروه سوم مشاغل مالیاتی قرار میگیرند.
گروه سوم شامل صاحبان مشاغلی است که در گروه اول و دوم قرار نمیگیرند. بهطور مشخص:
- مشاغل تازهتأسیس با کمتر از ۳ سال سابقه فعالیت
- افرادی که درآمد آنها بر اساس اظهارنامه دو سال گذشته کمتر از ۱۵ میلیارد تومان باشد
اطلاعات مورد نیاز در مورد مودیان گروه سوم عبارتند از:
- اطلاعات هویتی و مکانی
- مجوزهای فعالیت اقتصادی
- درآمد مشمول مالیات، بخشودگی و معافیتهای قانونی و مالیات متعلق
- خلاصه درآمد و هزینه
- اطلاعات شرکا
- اطلاعات حسابهای بانکی مربوط به فعالیت شغلی
تکالیف مالیاتی گروه سوم
- نگهداری کلیه اسناد و مدارک مربوط به معاملات مالی و تجاری
- تهیه خلاصهای از درآمدها و هزینههای شغلی
- تنظیم و جمعبندی سالانه درآمد و هزینهها طبق دستورالعملهای مالیاتی
- تسلیم اظهارنامه مالیاتی در موعد مقرر
- نگهداری سوابق مالی جهت ارائه در زمان رسیدگی
مدارک لازم برای اظهارنامه مالیاتی گروه سوم
اطلاعات حسابهای بانکی فعالیت شغلیمالیات اشخاص حقوقی به چه صورت است؟
اطلاعات هویتی و مکانی (مشخصات فردی و نشانی دقیق محل کسبوکار)
کلیه مجوزهای معتبر مرتبط با فعالیت شغلی
جزئیات درآمدهای مشمول مالیات و معافیتهای قانونی
خلاصه درآمد و هزینه (اطلاعات خرید، فروش و هزینههای مرتبط)
فهرست اموال و داراییهای منقول و غیرمنقول مرتبط با کسبوکار
طبق جدول گروه بندی مشاغل 1405 فقط اشخاص حقیقی شامل گروه بندی مشاغل مالیاتی میشوند. افراد حقوقی بر اساس قوانین سازمان امور مالیاتی هر ساله باید در موعد مقرر مالیاتهای مرتبط با کسبوکارشان را برای سازمان امور مالیاتی ارسال کرده و پرداخت کنند.
کلیه کسبوکارهای حقوقی در ابتدای کار با دریافت کد مالیاتی مشخص، مالیات آنها محاسبه میشود و طبق زمانبندی مشخص باید مالیاتهای مرتبط مانند ارزش افزوده یا مالیات دورهای را پرداخت کنند.
گروهبندی مشاغل مالیاتی اشخاص حقوقی در ۱۴۰۵
بر اساس قوانین سال ۱۴۰۵، گروهبندی سهگانه مشاغل مالیاتی تنها شامل اشخاص حقیقی میشود. اشخاص حقوقی مستقل از این دستهبندی، موظفند هر ساله در موعد مقرر نسبت به ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات مرتبط با فعالیت کسبوکار خود اقدام نمایند.
کلیه کسبوکارهای حقوقی پس از دریافت کد مالیاتی در ابتدای فعالیت، ملزم به پرداخت دورهای مالیاتها از جمله مالیات بر ارزش افزوده و مالیات عملکرد طبق زمانبندی تعیینشده هستند.
نقش اینتا کد در گروهبندی مشاغل مالیاتی
از سال ۱۴۰۴، ابزار جدیدی با عنوان «اینتا کد مالیاتی» (شناسه یکتای فعالیت اقتصادی) معرفی شده که جایگزین کد آیسیک قبلی شده است. این کد فعالیتهای اقتصادی را به سه گروه اصلی تولیدی، بازرگانی و خدماتی تقسیم میکند.
ثبت اینتا کد در سامانه جامع مالیاتی به آدرس register.tax.gov.ir برای کلیه اشخاص مشمول مالیات الزامی است. این اقدام به شناسایی دقیقتر نوع فعالیت هر مودی کمک میکند و میتواند مستقیماً بر استفاده از معافیتهای مالیاتی تأثیر بگذارد؛ برای مثال واحدهای تولیدی از معافیتهایی بهرهمند میشوند که شامل حال شرکتهای خدماتی نمیگردد.
چطور از گروه مالیاتی خود مطمئن شوید و تکالیفتان را بهموقع انجام دهید؟
با توجه به افزایش تورم و تغییرات حجم ریالی معاملات، این احتمال جدی وجود دارد که کسبوکار شما از گروه سوم به گروه دوم، یا از گروه دوم به گروه اول ارتقا یافته باشد. تغییر گروه یعنی تغییر در تکالیف مالیاتی؛ و اگر برای این تغییر آماده نباشید، با رد دفاتر قانونی و جرایم سنگین روبهرو خواهید شد.
نرمافزار حسابداری سپیدار سیستم بهگونهای طراحی شده که تکالیف مالیاتی هر سه گروه را پوشش دهد:
- گروه اول: ثبت کامل دفاتر روزنامه، مکانیزهسازی رویدادهای مالی و تهیه ترازنامه دقیق
- گروه دوم: تنظیم خودکار صورتهای درآمد و هزینه و مدیریت اسناد بهتفکیک سال مالی
- گروه سوم: ثبت ساده درآمد و هزینه و تهیه خلاصه مالی آماده برای اظهارنامه
با استفاده از سپیدار سیستم، دیگر نگران ارائه اطلاعات نادرست، تأخیر در ارسال اظهارنامه یا رد دفاتر قانونی نخواهید بود. نرمافزار ما با آخرین بهروزرسانیهای قوانین مالیاتی همگام است و پشتیبانی تخصصی برای هر نوع کسبوکاری ارائه میدهد.
همین حالا مشاوره رایگان دریافت کنید و نرمافزار سپیدار را بدون هزینه امتحان کنید.
جریمههای سنگین مالیاتی در صورت عدم مالیات
سازمان امور مالیاتی قوانین سختگیرانهای برای فرارهای مالیاتی در نظر گرفته است. اگر کسبوکارها طبق زمانبندی مشخص مبالغ مالیاتی خود را پرداخت نکنند، متحمل جریمه خواهند شد.
البته جرایم مالیاتی بر اساس نوع کسبوکار و اشخاص حقیقی و حقوقی متغیر خواهد بود. بهعنوان مثال درآمدهای اظهارنامه عملکرد اشخاص حقیقی شامل 30 درصد جریمه و اشخاص حقوقی شامل 10 درصد جریمه خواهد شد. برخی از مالیاتها را نیز میتوان بهصورت اقساط به سازمان مالیاتی پرداخت کرد. بهعنوان مثال صاحبین مشاغل میتوانند مالیات بر ارزش افزوده را در چند قسط پرداخت کنند.
همچنین امکان تقسیط مالیات عملکرد نیز به صورت سیستمی وجود دارد و مودیان می توانند علاوه بر تقسیط آن، محل صرف این مبلغ در پروژههای عمرانی دولت را نیز تعیین نمایند. صاحبین کسبوکارهای کوچک و افرادی که فروشگاه دارند، باید توجه کنند برای پرداخت مالیات کارتخوان نیز زمانهای مشخصی معین شده است که اگر در زمان مقرر پرداخت نشود، مشمول جریمه خواهند شد.
جلوگیری از ضررهای مالیاتی با کسب آگاهی در زمینه قوانین مالیاتی
در این مقاله از سپیدار سیستم، بهطور کامل گروهبندی مشاغل مالیاتی ۱۴۰۵ را بررسی کردیم. سه گروه اصلی بر اساس درآمد ابرازی و برگ قطعی مالیاتی تعریف میشوند و هر گروه تکالیف مشخص خود را دارد. مهمترین توصیه این است که پیش از پایان سال مالی، با بررسی دقیق درآمد خود، گروه مالیاتیتان را مشخص کنید و زیرساختهای حسابداری لازم را فراهم آورید. برای آگاهی از سایر قوانین مالیاتی، مقالات بخش قوانین مالیاتی مجله سپیدار سیستم را مطالعه کنید. در صورت بروز هر سؤالی، آن را در بخش دیدگاهها با ما در میان بگذارید. برای کسب اطلاعات بیشتر با شماره 81022222 تماس بگیرید.
سوالات متداول
گروه مالیاتی بر اساس کدام درآمد تعیین میشود؟
گروه مالیاتی بر اساس یکی از دو معیار تعیین میشود: درآمد ابرازی در اظهارنامه دو سال گذشته یا آخرین برگ قطعی مالیاتی ابلاغشده تا پایان دیماه سال قبل. هر کدام از این دو که بالاتر باشد، ملاک گروهبندی خواهد بود.
در صورتی که مودی صرفاً خدمات ارائه دهد، نصابها چقدر است؟
در این حالت، ۵۰ درصد نصابهای تعیینشده مبنای گروهبندی خواهد بود؛ یعنی درآمد کمتر از ۷.۵ میلیارد تومان = گروه سوم، از ۷.۵ تا ۲۲.۵ میلیارد تومان = گروه دوم، و بیش از ۲۲.۵ میلیارد تومان = گروه اول.
اشخاص حقوقی شامل گروهبندی مشاغل مالیاتی میشوند؟
خیر. گروهبندی سهگانه مشاغل مالیاتی تنها شامل اشخاص حقیقی میشود. اشخاص حقوقی بر اساس عملکرد سالانه و طبق قوانین جداگانهای مالیات خود را پرداخت میکنند.
مشاغل گروه سوم چه کسانی هستند؟
گروه سوم (بند ج) شامل کسبوکارهای کوچک با درآمد کمتر از ۱۵ میلیارد تومان و همچنین مشاغل تازهتأسیس با کمتر از ۳ سال سابقه فعالیت است.