پرداخت مالیات یکی از دغدغه‌های اصلی شرکت‌ها است. بسیاری از شرکت‌ها سالانه مالیات سنگینی می‌پردازند و به همین منظور واحد حسابداری و مالی در این شرکت‌ها اهمیت بالایی دارد. استفاده از تشویق‌های مالیاتی یکی از راه‌هایی است که شرکت‌ها میتوانند مالیات کمتری پرداخت کنند. اما تشویق مالیاتی چیست؟ در این مقاله از سری مقالات آموزش مالیات تشویق مالیاتی و مشوق های مالیاتی را بررسی خواهیم کرد. پیشنهاد می‌کنیم اگر شما نیز به دنبال کاهش هزینه‌های خود و پرداخت مالیات کمتر هستید تا انتها همراه ما بمانید.
قسمت ۱۶۰: قانون جدید مالیات بر ارزش افزوده بخش چهارم
آشنایی رایگان با نرم‌افزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
فیلد های "*" اجباری هستند
مالیات چیست و شامل چه کسانی میشود؟
مالیات درواقع هزینه‌ای است که شهروندان برای اداره کشور به دولت پرداخت می‌کنند. در تمامی کشورها مالیات‌ها بخش عمده‌ای از درآمد دولت را تشکیل می‌دهد. اگر بخواهیم کمی دقیق‌تر درباره انواع مالیات صحبت کنیم به دو مالیات مستقیم و غیرمستقیم می‌رسیم. منظور از مالیات مستقیم مالیاتی است که افراد بایستی مستقیماً به‌حساب دولت واریز کنند. برای مثال شرکت‌ها و کارآفرینان بخشی از سود خود را به‌عنوان مالیات پرداخت می‌کنند. مالیات غیرمستقیم شامل مالیات انواع کالا و خدمات است. در حقیقت مالیات این کالاها را خریداران در حین خرید پرداخت می‌کنند و به‌صورت غیرمستقیم به دولت پرداخت می‌کنند.
در بین مالیاتهای مستقیم، مالیات شرکت‌ها (اشخاص حقوقی) اهمیت بسیار زیادی دارد. چراکه در صورت اشتباه یا جریمه شدن توسط سازمان امور مالیاتی بخش عمده‌ای سود و درآمدهای شرکت صرف دعوی حقوقی و درنهایت جریمه‌های مالیاتی خواهند شد. به همین دلیل شرکت‌های می‌کوشند با استفاده از روش‌های نوین مالیاتی مثل استفاده از نرم افزار بازرگانی و حسابداری، به‌صورت کاملاً مدون و دقیق مالیات خود را تعیین و به اداره مالیات پرداخت کنند.
منظور از تشویق مالیاتی چیست؟
مالیات شرکت‌ها و اشخاص حقیقی بخش عمده‌ای از درآمدهای دولت را تشکیل می‌دهد. به عبارت بهتر دولت به درآمدهای حاصل از مالیات وابستگی زیادی دارد. دولت‌ها در سراسر دنیا و ازجمله ایران سعی می‌کنند با وضع قوانینی افراد را به پرداخت به‌موقع مالیات تشویق کنند.
این تشویق‌ها به جایزه خوشحسابی نیز معروف است. در حقیقت تشویق‌های مالیاتی برای شرکت‌هایی که قوانین مالیاتی را به‌صورت کامل رعایت می‌کنند.این مشوقها برای تشویق شرکت‌ها به پرداخت به موقع مالیات و پیشگیری از فرار مالیاتی مودیان تنظیم شده‌اند. پیشنهاد می‌کنیم اگر از قوانین و مسائل مرتبط با مالیات شرکت‌های اطلاعی ندارید، با مراجعه به صفحه انواع مالیات شرکت ها، از آخرین مقالات و اخبار مالیاتی باخبر شوید.
تفاوت مشوق مالیاتی با معافیت مالیاتی چیست؟
مشوق مالیاتی و معافیت مالیاتی هر دو میتوانند بار مالیاتی مودی را کاهش دهند، اما مفهوم یکسانی ندارند. معافیت مالیاتی به این معنا است که درآمد یا فعالیتی که شرایط مشخص قانونی را داشته باشد، به‌طور کامل یا در حدود تعیینشده از پرداخت مالیات معاف شود.
در مقابل، مشوق مالیاتی مزیتی است که قانون برای ترغیب مودیان به انجام اقداماتی مانند پرداخت به‌موقع مالیات، رعایت تکالیف قانونی یا سرمایه‌گذاری در فعالیتهای مشخص در نظر میگیرد.
برای مثال، بعضی مشوقها به خوشحسابی یا پرداخت مالیات پیش از سررسید مربوط میشوند، درحالیکه معافیت میتواند به نوع فعالیت، درآمد یا شرایط خاص مودی ارتباط داشته باشد. بنابراین، هر معافیت مالیاتی یک مشوق محسوب نمی‌شود و شرایط استفاده از هرکدام نیز به مقررات مربوط به آن بستگی دارد.
انواع مشوقهای مالیاتی کدام‌اند؟
مشوقهای مالیاتی در قانون با هدف حمایت از رفتارها و فعالیتهای مشخص در نظر گرفته شده‌اند و بسته به نوع مودی و شرایط قانونی، شکل‌های متفاوتی دارند. مهم‌ترین نمونه‌های آن عبارت‌اند از:
- جایزه خوشحسابی مالیاتی: برای مودیانی که شرایط مقرر قانونی را داشته باشند و مالیات خود را مطابق ضوابط پرداخت کنند.
- جایزه پرداخت زودتر از موعد: در شرایط پیشبینیشده در قانون، پرداخت مالیات پیش از سررسید میتواند مشمول جایزه شود.
- بخشودگی جرایم مالیاتی: در برخی شرایط و با رعایت ضوابط قانونی، تمام یا بخشی از جرایم مالیاتی قابل بخشودگی است.
- مشوقهای مربوط به فعالیتهای تولیدی و معدنی: قانون برای برخی فعالیتهای تولیدی و معدنی، بسته به شرایط و ضوابط تعیینشده، مزایای مالیاتی در نظر گرفته است.
- مشوقهای مرتبط با سرمایه‌گذاری و فعالیتهای خاص: برخی سرمایه‌گذاری‌ها و فعالیتهای اقتصادی نیز در صورت برخورداری از شرایط قانونی میتوانند از حمایت‌ها و مزایای مالیاتی استفاده کنند.
بنابراین، نمی‌توان یک نوع مشوق را برای همه مودیان در نظر گرفت؛ نوع فعالیت، وضعیت مالیاتی، نحوه انجام تکالیف و شرایط مقرر در قانون در امکان استفاده از هر مشوق نقش دارد.
تشویق مالیاتی شامل چه اشخاص و شرکت‌هایی است؟
تشویق مالیاتی شامل اشخاص یا شرکت‌های خاصی نیست. تمامی افراد حقیقی و حقوقی که ملزم به پرداخت مالیات هستند، امکان استفاده از تشویق‌های مالیاتی را دارند. در حقیقت برخلاف معافیت‌های مالیاتی که شامل کالاها، خدمات و شرکت‌های خاصی است، تمامی افراد در صورت برخورداری از شرایط قانونی، قادر به استفاده از تشویق مالیاتی هستند. در ادامه متن قانون مالیاتهای مستقیم و نحوه دریافت تشویق مالیاتی را بررسی می‌کنیم.
نگاهی به متن قانون مالیاتهای مستقیم، بررسی دقیق انواع تشویق مالیاتی
قانون مالیاتهای مستقیم در دو ماده 189 و 190 به‌صراحت درباره مالیاتهای مستقیم صحبت کرده است. از مهم‌ترین شرایط استفاده از مشوقهای مالیاتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جایزه خوشحسابی مالیاتی: مودیانی که طی سه سال متوالی، ترازنامه، حساب سود و زیان و دفاتر و مدارک آن‌ها مورد قبول سازمان امور مالیاتی قرار گرفته باشد و مالیات هر سال را بدون مراجعه به هیئت حل اختلاف پرداخت کرده باشند، مشمول جایزه خوشحسابی موضوع ماده ۱۸۹ میشوند. این جایزه معادل ۵ درصد اصل مالیات پرداخت‌شده طی سه سال است و از پرداخت مالیات نیز معاف خواهد بود.
- جایزه پرداخت زودتر از موعد مالیات: بر اساس ماده ۱۹۰، اگر مودی مالیات عملکرد خود را پیش از سررسید قانونی پرداخت کند، به ازای هر ماه پرداخت زودتر، یک درصد مبلغ پرداختی به‌عنوان جایزه محاسبه میشود. این مبلغ از مالیات متعلق همان عملکرد کسر خواهد شد.
- تخفیف یا بخشودگی جرایم مالیاتی: در بعضی شرایط، قانون امکان بخشودگی تمام یا بخشی از جرایم مالیاتی را برای مودیان فراهم کرده است. میزان و شرایط استفاده از این بخشودگی به نوع جریمه، نحوه انجام تکالیف و مقررات مربوط بستگی دارد.
- مشوقهای مرتبط با فعالیتهای تولیدی و معدنی: قانون مالیاتهای مستقیم برای برخی واحدهای تولیدی و معدنی و فعالیتهای واجد شرایط، مشوقها و معافیت‌های مالیاتی در نظر گرفته است. برخورداری از این مزایا به نوع فعالیت، محل استقرار و سایر شرایط تعیینشده در قانون بستگی دارد.
- مشوقهای مالیاتی مربوط به سرمایه‌گذاری و فعالیتهای خاص: در قانون برای برخی سرمایه‌گذاری‌ها و فعالیتهای اقتصادی مشخص نیز مزایای مالیاتی پیش‌بینی شده است. هدف از این مشوقها حمایت از سرمایه‌گذاری، تولید و توسعه فعالیتهای اقتصادی است و استفاده از آن‌ها منوط به احراز شرایط قانونی خواهد بود.
در مجموع، برخورداری از مشوقهای مالیاتی به انجام صحیح و به‌موقع تکالیف مالیاتی، ثبت و نگهداری اسناد و مدارک و رعایت الزامات قانونی وابسته است. بنابراین مودیان بهتر است پیش از ارسال اظهارنامه یا پرداخت مالیات، شرایط استفاده از مشوقهای مرتبط با فعالیت خود را بررسی کنند.
بیشتر بخوانید: نرخ صفر مالیات چیست؟
شرایط استفاده از مشوقهای مالیاتی چیست؟
استفاده از مشوقهای مالیاتی به نوع مشوق و شرایط تعیینشده در قانون بستگی دارد. در بسیاری از موارد، مودی باید تکالیف مالیاتی خود را در مهلت مقرر انجام داده و الزامات قانونی مربوط به ثبت و ارائه اطلاعات مالی را رعایت کرده باشد.
برای مثال، در مشوقهای مرتبط با خوشحسابی یا پرداخت زودتر از موعد، نحوه و زمان پرداخت مالیات اهمیت دارد. در مورد مشوقهای مربوط به فعالیتهای تولیدی، معدنی یا سرمایه‌گذاری نیز برخورداری از شرایط خاص قانونی و رعایت الزامات مربوط به همان فعالیت ضروری است.
به همین دلیل، صرف پرداخت مالیات یا داشتن پرونده مالیاتی به‌تنهایی به معنای برخورداری از همه مشوقها نیست. مودی باید بررسی کند که مشوق موردنظر چه شرایطی دارد، چه تکالیفی باید انجام شود و آیا فعالیت یا وضعیت مالیاتی او با شرایط قانونی مطابقت دارد یا خیر.
با برنامه‌ریزی و رعایت قانون، مالیات کمتری پرداخت کنید
در این مقاله به بررسی تشویق های مالیاتی پرداختیم. بررسی ماده 189 و 190 قانون مالیاتهای مستقیم، نشان می‌دهد که توجه به زمان و ارائه اظهارنامه به همراه مدارک قانونی و همچنین پرداخت به‌موقع مالیات میتواند بخش عمده‌ای از مشکلات شرکت‌ها را حل بکند. در حقیقت با برنامه‌ریزی دقیق واحد مالی و حسابداری علاوه بر صرفه‌جویی در هزینه‌ها امکان کسب سود بیشتر و پرداخت مالیات کمتر وجود دارد.
قطعاً در این مسیر استفاده از نرم‌افزارها و شیوه‌های نوین حسابداری مالیاتی میتواند به نظم دهی بیشتر واحد مالی کمک زیادی بکند. شرکت سپیدار سیستم با ارائه مدرن‌ترین نرم‌افزارهای حسابداری برای شرکت‌های مختلف، میتواند به کسب‌وکارها و کارآفرینان در مدیریت هزینه‌های مالیاتی کمک زیادی کند. برای اطلاعات بیشتر و نحوه خرید نرم افزار، با ما در ارتباط باشید.
آیا مشوق مالیاتی شامل همه مودیان میشود؟
خیر. هر مشوق شرایط خاص خود را دارد و ممکن است فقط برای مودیانی که شرایط تعیینشده در قانون را دارند قابل استفاده باشد. بنابراین نمی‌توان مشوق مشخصی را به تمام اشخاص حقیقی و حقوقی تعمیم داد.
جایزه خوشحسابی مالیاتی چیست؟
جایزه خوشحسابی یکی از مشوقهای پیشبینیشده در قانون مالیاتهای مستقیم است که در صورت تحقق شرایط مقرر، به مودی تعلق میگیرد. شرایط استفاده از این جایزه از جمله به نحوه پرداخت مالیات و وضعیت پذیرش اظهارنامه و دفاتر و اسناد مودی در دورههای مربوط وابسته است.
جایزه پرداخت زودتر از موعد مالیات چیست؟
قانون مالیاتهای مستقیم برای پرداخت مالیات پیش از سررسید قانونی، در صورت وجود شرایط مقرر، مشوقی در نظر گرفته است. میزان و نحوه محاسبه این جایزه بر اساس مقررات مربوط به ماده ۱۹۰ تعیین میشود.
آیا بخشودگی جرایم مالیاتی نوعی مشوق مالیاتی است؟
بخشودگی جرایم با جایزه خوشحسابی یا سایر مشوقهای مالیاتی یکسان نیست، اما میتوان آن را در دسته مزایای قانونی مرتبط با رعایت تکالیف مالیاتی قرار داد.
برای دریافت مشوق مالیاتی چه شرایطی لازم است؟
از شرایط دریافت مشوق مالیاتی میتوان به رعایت تکالیف مالیاتی، ثبت و نگهداری صحیح اسناد و مدارک، ارسال اظهارنامه در مهلت قانونی و پرداخت مالیات در موعد مقرر اشاره کرد.
آیا مشوق مالیاتی با نرخ صفر مالیاتی تفاوت دارد؟
بله. نرخ صفر مالیاتی به سازوکاری گفته میشود که در آن درآمد یا فعالیت واجد شرایط، پس از احراز شرایط قانونی، با نرخ صفر مشمول مالیات میشود؛ درحالیکه مشوق مالیاتی مفهوم گستردهتری دارد و میتواند شامل مزایایی مانند جایزه یا بخشودگی نیز باشد.
آیا فعالیتهای تولیدی و معدنی مشمول مشوق مالیاتی میشوند؟
بعضی فعالیتهای تولیدی و معدنی در صورت داشتن شرایط قانونی میتوانند از مشوقها یا مزایای مالیاتی استفاده کنند. نوع فعالیت، محل استقرار و سایر شرایط تعیینشده در قانون در برخورداری از این مزایا موثر است.