هنگامی که مؤدی اظهارنامهای به سازمان مالیاتی ارسال میکند، سازمان یک سال فرصت دارد تا آن را بررسی کرده و نظر خود را در قالب برگ تشخیص مالیات ابلاغ کند. این برگ ممکن است مبلغ مالیات متفاوتی را نسبت به آنچه مؤدی اظهار کرده، تشخیص دهد، دلایلی مانند عدم قبول برخی هزینهها، نبود اسناد و مدارک کافی، یا تغییر فرمول محاسبه مالیات میتواند از دلایل این تفاوت باشد. پس از ابلاغ برگ تشخیص، مؤدی ۳۰ روز فرصت دارد تا به صورت الکترونیکی به آن اعتراض کند.
در ادامه این مقاله قصد داریم درباره برگه تشخیص مالیاتی بیشتر صحبت کنیم و نحوه ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات در سامانه را مورد بررسی قرار دهیم. اگر جزء مشمولان مالیاتی هستید، با ما همراه باشید.
برگ تشخیص مالیات چیست؟
برگ تشخیص مالیات یا برگ ارزیابی مالیاتی، یکی از اوراق رسمی مالیاتی است که سازمان امور مالیاتی مبلغ مالیات محاسبهشده را بر اساس اظهارنامه ارسالی، به مودیان ابلاغ میکند. این مبلغ پس از بررسی و صحتسنجی اطلاعات توسط ممیزان مالیاتی به صورت قطعی صادر میشود و میزان بدهی مودی به اداره مالیات را مشخص میکند.
زمانی که مودیان اظهارنامه مالیاتی را برای سازمان امور مالیاتی ارسال میکنند، اداره مالیات موظف است طی ۱ سال پس از ارسال اظهارنامه، آن را بررسی و ظرف مدت ۳ ماه پس از پایان مهلت مشخصشده، برگ تشخیص مالیات را برای مودیان صادر کند. پس از ابلاغ برگ تشخیص، مؤدی ۳۰ روز فرصت دارد تا به صورت الکترونیکی به آن اعتراض کند.
برگ ارزیابی مالیاتی برای انواع مالیات از جمله عملکرد، حقوق و غیره بهصورت جداگانه صادر میشود. لازم به ذکر است که در بسیاری از موارد به برگ تشخیص مالیات، برگ ارزیابی عمومی مالیاتی نیز گفته میشود. چنانچه اداره امور مالیاتی ظرف مهلت مذکور دفاتر، اسناد و مدارک مودی را رسیدگی نکند یا برگ تشخیص مالیات را ابلاغ نکند، اظهارنامه مالیاتی مودی قطعی تلقی میشود.
انواع برگ تشخیص مالیات شامل چه مواردی است؟
برگ تشخیص مالیاتی برای انواع مالیات بهصورت جداگانه صادر میشود. از جمله انواع برگ ارزیابی مالیاتی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- برگ تشخیص مالیات حقوق
- برگ تشخیص مالیات عملکرد
- برگ مطالبه مالیات تکلیفی
۱. برگ تشخیص مالیات حقوق
برگ تشخیص مالیات حقوق برای شرکتها و سازمانهایی است که دارای پرسنل هستند. کارفرمایان وظیفه دارند در اظهارنامه مالیاتی، اطلاعاتی نظیر پرداخت حق بیمه کارکنان و میزان حقوق پرداختی به آنها را درج کنند. در صورتی که افراد در موعد مقرر نسبت به پرداخت مالیات اقدام نکنند یا کمتر از میزان تعیینشده مالیات پرداخت کنند، سازمان امور مالیاتی موظف است برگ تشخیص مالیات حقوق را صادر و مبلغ مالیات و جریمه را دریافت کند.
۲. برگ تشخیص مالیات عملکرد
برگ تشخیص مالیات عملکرد برای اشخاص حقیقی و حقوقی است که مشغول فعالیت اقتصادی هستند. این نوع برگ تشخیص بر اساس میزان فروش و درآمد کالا یا خدمات، سود و زیان در یک سال مالی و همچنین نوع و محل فعالیت شخص محاسبه میشود.
تمام این اطلاعات ابتدا توسط مودی از طریق اظهارنامه برای سازمان امور مالیاتی ارسال میشود و سپس پس از صحتسنجی، اداره دارایی نسبت به صدور برگ تشخیص مالیات عملکرد اقدام میکند. در صورتی که مودی نسبت به مبلغ تعیینشده اعتراض داشته باشد، میتواند آن را از طریق سازمان امور مالیاتی ثبت کند. همچنین اگر در زمان مقرر مالیات خود را پرداخت کند، مشمول ۴۰ درصد بخشودگی جرایم مالیاتی میشود.
۳. برگ مطالبه مالیات تکلیفی
مالیات تکلیفی به درآمد اشخاص تعلق میگیرد، اما پرداخت آن به سازمان دارایی برعهده شخصی غیر از مودی اصلی است. از سادهترین انواع مالیات تکلیفی میتوان به مالیات حقوق اشاره کرد که کارفرما به دولت پرداخت میکند و از حقوق کارگر کسر میشود.
مالیات تکلیفی شامل انواعی نظیر مالیات بر درآمد اجاره، مالیات مضاربهای، مالیات نقلوانتقال سهام، مالیات حقالوکاله، مالیات حقوق و مالیات بر درآمد اشخاص حقیقی خارج از ایران میشود. اگر مودی نسبت به مبلغ تعیینشده اعتراض داشته باشد، یک ماه فرصت دارد که بهصورت مکتوب اعتراض خود را به سازمان امور مالیاتی ارائه دهد؛ در غیر این صورت، برگ مطالبه مالیات تکلیفی قطعی میشود.
تفاوت انواع برگهای مالیاتی
در مباحث مالیاتی، عناوین برگها بسیار مهم هستند و بسته به نوع مالیات متفاوتند:
- برگ قطعی: سندی است که مالیات را نهایی میکند. مالیات در حالات متعددی قطعی میشود؛ برای مثال اگر مؤدی ظرف ۳۰ روز به برگ تشخیص اعتراض نکند.
- برگ تشخیص: برای مالیات عملکرد (مانند سود شرکت) و مالیات بر حقوق صادر میشود.
- برگ مطالبه: برای مالیات بر ارزش افزوده و مالیات تکلیفی (مانند اجاره، طبق تبصره ۹ ماده ۵۳) صادر میگردد.
مراحل صدور برگ تشخیص مالیاتی
برای اینکه برگ تشخیص مالیاتی برای مودیان صادر شود، مراحل زیر طی میشود:
- ارسال بهموقع اظهارنامه مالیاتی توسط مودی
- بررسی اظهارنامه توسط ممیزان مالیاتی سازمان امور مالیاتی
- ابلاغ برگ تشخیص به مودی ظرف مدت مقرر قانونی
- قطعی شدن برگ مالیاتی در صورت عدم اعتراض ظرف ۳۰ روز پس از ابلاغ
نحوه دریافت برگ تشخیص مالیات از سامانه
در حال حاضر برای دریافت برگ تشخیص مالیات میتوانید به صورت حضوری به اداره مالیات مراجعه کنید؛ اما راهکار آسانتر مراجعه به کارتابل شخص مودی در سامانه ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی است. برای دریافت و مشاهده برگ ارزیابی مالیات مراحل زیر را دنبال کنید:
- ابتدا وارد سایت my.tax.gov.ir شوید و کد ملی، کلمه عبور و عدد امنیتی را وارد کنید.
- رمز یکبارمصرف ۶ رقمی ارسالشده را در کادر مربوطه وارد کنید.
- از منوی سمت راست، روی گزینه «کارتابل ابلاغ الکترونیک» کلیک کنید.
- برای دریافت و مشاهده برگه تشخیص مالیات، روی گزینه «نمایش برگ ابلاغ» کلیک کنید.
- پس از مشاهده، میتوانید برگه تشخیص مالیات را دریافت و پرینت بگیرید.
درصورتیکه پس از بررسی قصد اعتراض به برگ تشخیص مالیات داشتید، از طریق همین سامانه میتوانید نسبت به ثبت اعتراض اقدام کنید.
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
مهلت و نحوه اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی
بر اساس ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم (ق.م.م)، در مواردی که مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات ابلاغشده اعتراضی داشته باشد، میتواند تا ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ، شخصاً یا به وسیله وکیل تامالاختیار به اداره امور مالیاتی مراجعه و با ارائه دلایل، مدارک و اسناد، بهصورت کتبی تقاضای رسیدگی مجدد کند. علاوه بر مراجعه حضوری، امکان ثبت اعتراض بهصورت آنلاین در درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی نیز وجود دارد.
شرایطی که برگ تشخیص قطعی میشود
برگه تشخیص مالیات در موارد زیر قطعی خواهد شد:
- انصراف مودی از اعتراض نسبت به برگه تشخیص تا ۳۰ روز
- عدم اعتراض مودی به برگه تشخیص ظرف ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ
- پرداخت مالیات ظرف ۳۰ روز پس از ابلاغ برگه تشخیص
- اعلام قبول برگه تشخیص توسط مودی به صورت مکتوب تا ۳۰ روز پس از ابلاغ
مراحل ثبت اعتراض به صورت آنلاین
- ابتدا وارد درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir شوید.
- کد ملی، کلمه عبور و کد امنیتی را وارد کنید تا به کارتابل شخصی دسترسی پیدا کنید.
- پس از ورود، از منوی سمت راست گزینه «درخواستها» را انتخاب کنید.
- از منوی سمت راست گزینه «ثبت اعتراض و شکایات» را انتخاب کنید.
- در صفحه جدید، لیست پروندههای مالیاتی خود را مشاهده میکنید. با کلیک روی علامت قلم در ستون «انتخاب پرونده»، پرونده موردنظر را انتخاب کنید.
- از میان گزینههای موجود، روی «اعتراض به ممیز کل» کلیک کنید.
- شماره برگه تشخیص مالیاتی که قصد اعتراض به آن را دارید را در کادر مربوطه وارد کنید.
- اطلاعاتی مانند تاریخ صدور برگه، تاریخ ابلاغ، نوع برگه و شرح اعتراض را ثبت کنید. سپس مدارک و مستندات خود را آپلود کرده و اعتراض را نهایی کنید.
- پس از ثبت اعتراض، یک کد رهگیری از سامانه دریافت میکنید؛ این کد را یادداشت کنید تا بتوانید نتیجه اعتراض را پیگیری کنید.
توجه: چه در صورت ثبت حضوری و چه اینترنتی، باید دلایل و مستندات کافی برای ارائه به سازمان داشته باشید.
بررسی اعتراضها چگونه است؟
بر اساس ماده ۲۳۸ قانون مالیاتهای مستقیم، مسئول مربوطه وظیفه دارد پس از ثبت اعتراض، در مدتی که از ۳۰ روز از تاریخ مراجعه تجاوز نکند، به موضوع رسیدگی کند:
- رد برگ تشخیص: اگر دلایل و اسناد ارائهشده توسط مودی برای رد مندرجات برگ تشخیص کافی باشد، مسئول آن را رد کرده و مراتب را در ظهر برگ تشخیص درج و امضا میکند.
- تعدیل درآمد: اگر اسناد در تعدیل درآمد مؤثر باشند و مودی نظر مسئول را بپذیرد، نتیجه در ظهر برگ تشخیص درج و به امضای هر دو طرف میرسد.
- ارجاع به هیئت: اگر مسئول دلایل ارائهشده را موثر تشخیص ندهد، باید مراتب را بهصورت مستدل در ظهر برگ تشخیص منعکس و پرونده را برای بررسی به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع دهد.
بر اساس ماده ۲۳۹ ق.م.م، در مواردی که مودی ظرف ۳۰ روز بهصورت کتبی اعتراض نکند، درآمد تعیینشده در برگ تشخیص قطعی است و باید نسبت به پرداخت آن اقدام کند.
نحوه انتخاب نماینده در هیئتهای حل اختلاف مالیاتی
یک نکته طلایی در فرایند اعتراض به برگ تشخیص مالیات این است که مؤدی میتواند نماینده خود را در هیئتهای حل اختلاف انتخاب کند. این هیئتها از سه نفر تشکیل میشوند:
- یک نماینده از سازمان مالیاتی
- یک قاضی یا حقوقدان بیطرف
- نمایندهای که با انتخاب مؤدی تعیین میشود
این نماینده را میتوان از نهادهایی مانند اتاق بازرگانی، کانون وکلا، مرکز وکلا، جامعه حسابداران رسمی یا جامعه مشاوران رسمی انتخاب کرد. بسیاری از مؤدیان از این حق خود بیاطلاع هستند.
درخواست گزارش رسیدگی پرونده
برای فهمیدن جزئیات و مبنای محاسبات ممیز که منجر به صدور برگ تشخیص شده، مؤدی باید درخواست کتبی رونوشت گزارش رسیدگی پرونده را به ممیز ارائه دهد. این درخواست کتبی حتماً باید روی سربرگ رسمی باشد؛ بدون آن، گزارش رسیدگی ارائه نخواهد شد.
دریافت و بررسی این گزارش برای تدوین یک دفاع قوی بسیار حیاتی است و اولین قدم برای هر وکیل یا مشاور مالیاتی پیش از اظهارنظر محسوب میشود.
مهلت پرداخت برگ تشخیص مالیات
بر اساس ماده ۲۳۸ و ماده ۲۳۹ قانون مالیاتهای مستقیم، مودیان ۳۰ روز پس از ابلاغ برگه تشخیص مالیاتی مهلت دارند که مالیات را پرداخت کنند یا نسبت به آن اعتراض کنند. در غیر این صورت، برگه مالیات قطعی میشود و مودی موظف به پرداخت مالیات تعیینشده خواهد بود.
برگ قطعی مالیات، میزان بدهی قطعی مودی را بر اساس رسیدگیهای انجامشده و مذاکرات بین طرفین تعیین میکند و مهلت پرداخت آن ۳۰ روز پس از ابلاغ است.
برای جلوگیری از هرگونه سوءتفاهم، بهتر است چنانچه مودی مالیات تشخیصی را قبول دارد، این موضوع را کتباً به اداره دارایی اعلام کرده و نحوه تسویه مالیات را نیز ذکر کند.
نکته مهم: اداره امور مالیاتی تا ۵ سال پس از صدور برگ قطعی مالیات میتواند نسبت به درآمدها یا فعالیتهای کتمانشده ادعای وصول مالیات داشته باشد.
نحوه پرداخت برگ تشخیص مالیات
مودیان مالیاتی پس از قبول مبلغ مالیات در برگ قطعی میتوانند به دو روش برای پرداخت اقدام کنند:
- مراجعه حضوری به اداره مالیات محل فعالیت و پرداخت از طریق دستگاههای پوز
- پرداخت آنلاین از طریق سامانه ابلاغ برگ تشخیص مالیاتی
مراحل پرداخت آنلاین:
پس از مشاهده و تأیید برگ قطعی مالیات، از طریق درگاه پرداخت اینترنتی و کارتهای عضو شبکه شتاب اقدام به پرداخت کنید.
- وارد سایت my.tax.gov.ir شوید.
- کد ملی، رمز عبور و کد امنیتی را وارد کنید.
- کد ۶ رقمی ارسالشده را وارد کنید و وارد سامانه شوید.
- از منوی سمت راست گزینه «پرداخت قبضهای مالیات» را انتخاب کنید.
درخواست گزارش رسیدگی پرونده
برای فهمیدن جزئیات و مبنای محاسبات ممیز که منجر به صدور برگ تشخیص شده است، مؤدی باید درخواست کتبی رونوشت گزارش رسیدگی پرونده را به ممیز ارائه دهد. این درخواست کتبی، که حتماً باید بر روی سربرگ رسمی باشد، ضروری است زیرا بدون آن، گزارش رسیدگی به شما داده نخواهد شد. دریافت و بررسی این گزارش برای تدوین یک دفاع قوی بسیار حیاتی است و اولین قدم برای هر وکیل یا مشاور مالیاتی پیش از اظهار نظر است.
مدیریت پرداخت برگههای تشخیص مالیاتی با نرمافزارهای حسابداری
در این مطلب درباره برگ تشخیص مالیات، اعتراض به برگ تشخیص مالیاتی و مهلت پرداخت برگ تشخیص مالیات صحبت کردیم. مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیات برای مودیان مالیاتی ۳۰ روز در نظر گرفته شده است و اگر در این مدت نسبت به ثبت اعتراض مالیاتی اقدام نکنند، برگه تشخیص مالیات به برگ قطعی مالیات تبدیل میشود. در این شرایط مودی باید سریعا نسبت به پرداخت مالیات اقدام کند تا مشمول جریمه مالیاتی نشود.
مودیان مالیاتی با خرید نرم افزارهای سپیدار، بهراحتی میتوانند فرایندهای مالی را سازماندهی کرده و در موعد مقرر مبلغ مالیات را پرداخت کنند. نرمافزارهای سپیدار با بستههای پخش، بازرگانی، خدماتی، تولیدی و پیمانکاری، پاسخگوی نیاز مودیان در هر زمینهای خواهند بود. برای کسب اطلاعات بیشتر یا گرفتن مشاوره در این زمینه میتوانید با شماره ۰۲۱۸۱۰۲۲۲۲۲ تماس بگیرید.
سوالات متداول
مهلت اعتراض به برگ تشخیص مالیات چقدر است؟
مودیان ۳۰ روز از تاریخ ابلاغ برگ تشخیص فرصت دارند که بهصورت کتبی یا آنلاین اعتراض خود را ثبت کنند.
اگر به برگ تشخیص اعتراض نکنم چه اتفاقی میافتد؟
در صورت عدم اعتراض ظرف ۳۰ روز، برگ تشخیص قطعی میشود و مودی موظف است مالیات تعیینشده را پرداخت کند؛ در غیر این صورت مشمول جریمه مالیاتی خواهد شد.
برگ تشخیص مالیات از کجا دریافت میشود؟
از طریق سامانه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به نشانی my.tax.gov.ir و بخش «کارتابل ابلاغ الکترونیک».
تفاوت برگ تشخیص و برگ مطالبه چیست؟
برگ تشخیص برای مالیات عملکرد و حقوق صادر میشود، اما برگ مطالبه برای مالیات تکلیفی و مالیات بر ارزش افزوده کاربرد دارد.
آیا میتوان در هیئت حل اختلاف مالیاتی نماینده داشت؟
بله، مودی میتواند نمایندهای از اتاق بازرگانی، کانون وکلا، جامعه حسابداران رسمی یا مراکز مشابه را بهعنوان نفر سوم هیئت حل اختلاف انتخاب کند.
نرم افزار حسابداری شرکتی سپیدار همکاران سیستم، با چهار بستهی تولیدی، خدماتی، بازرگانی و پیمانکاری، برای مدیریت چابکتر شرکتهای کوچک طراحی شده است و متناسب با نیازهای این کسبوکارها، کاربری بسیار سادهای دارد.
