نرم افزار حسابداری
خرید و فروش فصلی

صورت معاملات فصلی چیست؟ راهنمای تهیه، تنظیم و ارسال گزارش فصلی خرید و فروش


صورت معاملات فصلی (گزارش خرید و فروش فصلی) چیست؟ چرا اهمیت دارد؟

تعیین میزان مالیات و اینکه مالیات به چه چیزهایی تعلق می‌گیرد فقط در تشخیص و تصمیم سازمان امور مالیاتی است. از این رو سازمان امور مالیاتی بر کلیه در آمدها و رویداد‌های مالی شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی می تواند مالیات تعیین کند. این سازمان می تواند برای کلیه دفاتر قانونی شامل دفتر روزنامه ، دفتر کل ، دفتر هزینه‌ها و درآمد‌ها و نیز صورت حساب‌ها مالیات تعیین نماید.اگر می خواهید اطلاعات بیشتری در ارتباط با نحوه تهیه و تنظیم و آخرین اصلاحات و تغییرات گزارش خرید و فروش فصلی داشته باشید، این مقاله را مطالعه بفرمایید.

گزارش خرید و فروش فصلی با عنوان‌های دیگری مانند معاملات فصلی خرید و فروش، گزارشات فصلی موضوع ماده ۱۶۹، صورت معاملات فصلی، گزارشات فصلی و… ذکر می‌شود. با موظف کردن افراد حقیقی و حقوقی از جانب سازمان امور مالیاتی برای ارائه و تنظیم گزارش خرید و فروش فصلی، تمام مودیان وظایف و تکالیف خود را به درستی انجام می‌دهند. در این ماده به صورت کاملا روشن به چند نکته اساسی اشاره شده است:

  • همه سازمان‌ها و شرکت‌های خصوصی و دولتی که خرید و فروش انجام می دهند، باید صورت آن را حداکثر تا یک ماه بعد از انجام معامله به سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. انجام این کار می تواند به صورت الکترونیکی و یا به صورت کاغذی و سی دی صورت گیرد. آنچه که مهم است ارسال به موقع این مدارک بوده که می تواند از جرایم متعاقب ارسال با تاخیر جلوگیری کند.
  • در بخشی از این ماده آمده است، معاملات کوچک یعنی معاملاتی که مبلغ آن‌ها تا ده درصد حد نصاب تعیین شده است، نیازی به ارسال ماهانه نداشته و مودیان می توانند لیست و فهرست این معاملات را به صورت کلی و هر سه ماه یکبار ارسال کنند. یعنی همه خرید و فرش‌های کوچک با هم بعد از سه ماه ارسال شوند.
  • مسئله ای که در ارسال صورت معاملات فصلی، مودیان باید مد نظر داشته باشند، دریافت کارت اقتصادی است و ارسال مدارک به سازمان امور مالیاتی باید به همراه کد اقتصادی ذکر شده در این کارت باشد تا مورد پذیرش قرار بگیرد. بدون دریافت کارت اقتصادی هیچ مدرکی از مودی در سازمان امور مالیاتی پذیرفته نمی شود.
  • حقوق و دستمزد پرسنل چون به طور مستقیم و در قانون جداگانه ای مشمول مالیات گردیده و مالیات آن اخذ می‌شود در لیست فهرست معاملات فصلی قرار نمیگیرد .

مشمولین ارائه گزارش فصلی خرید و فروش 

در ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم به دو گروه مشاغل بند الف و ب در این مورد اشاره شده است. مشاغل بند الف افرادی هستند که طبق قانون باید معاملات خود را در دفتر روزنامه و دفتر کل ثبت کنند و مشاغل بند ب هم سازمان‌ها و شرکت‌ها و افرادی هستند که موظفند معاملات خود را در دفتر درآمد و هزینه ثبت کرده و گزارشات کامل آن را داشته باشند.

مشاغل بند الف ماده ۱۶۹

برخی از این مشاغل که مشمول بند الف می شوند شامل : همه افرادی که کارت بازرگانی دارند، وارد کنندگان و صادر کنندگان کالا، افرادی که صاحب کارخانه و شرکت‌های تولیدی هستند و به واسطه انجام فعالیت تولیدی جواز و پروانه کسب دارند، افرادی که امتیاز بهره برداری از معادن را کسب کرده اند، همه شرکت‌های حسابداری و حسابرسی و خدماتی، بیمارستان‌ها و زایشگاه‌ها و همچنین درمانگاه‌ها و آسایشگاه‌ها و مدارس هم باید صورت معاملات فصلی خود را ارسال کنند.

مشاغل بند ب ماده ۱۶۹

مشاغلی که مشمول بند ب ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم می شوند به شرح ذیل هستند: افرادی که کارگاه‌های صنعتی دارند، مشاوران و وکلای دادگستری، افرادی که به کار دلالی مشغولند، طلا و جواهر فروشان، افرادی که در کار خرید و فروش آهن هستند هم باید مدارک مذکور را در مهلت مقرر ارسال کنند.

 

سامانه معاملات فصلی

این سامانه در راستای ارائه خدمات الکترونیکی دستورالعمل اجرایی موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم ایجاد گردیده و توسط آن، مودیان مالیاتی می‌توانند نسبت به ثبت و ارسال اطلاعات خرید و فروش و همچنین پرداخت بابت قراردادها اقدام نمایند. همچنین از طریق نرم افزار ارسال صورت معاملات فصلی(TTMS) می‌توان نسبت به ثبت و ارسال اطلاعات مودیانی که از ارائه شناسه ملی (برای اشخاص حقوقی) و کد ملی (برای اشخاص حقیقی) به فروشنده در زمان خرید کالاها و خدمات امتناع ورزیده‌اند، نیز اقدام نمود.

دوره ارسال اطلاعات برای خرید و فروش و پرداخت قراردادها سه ماهه بوده و می‌بایست تا سی روز (۳۰ روز) پس از پایان هر فصل نسبت به ارسال آن اقدام نمود. در مواردی که خریدار از ارائه شماره اقتصادی خودداری کند چنانچه فروشنده مشخصات خریدار و موضوع مورد معامله را ظرف مهلت یک ماه از زمان انجام معامله در فرم “فهرست امتناع” به اداره امور مالیاتی اعلام نمایند مشمول جریمه از این بابت نخواهند بود.

برای ارسال این مدارک شرکت‌ها و سازمان‌های تجاری و کلیه اشخاص حقیقی می توانند به پورتابل سازمان امور مالیاتی مراجعه کرده و بعد از طی مراحل ذکر شده و ارسال مدارک تعیین شده نسبت به ثبت اطلاعات اقدام نمایند. ضمنا همه افرادی که طبق قانون مشمول ارسال این مدارک هستند، می توانند از شرکت‌ها و موسات مالی و حسابداری دارای مجوز کار در این خصوص هم کمک گرفته و از صفر تا صد این کار را به آن‌ها بسپارند تا در اولین فرصت مدرک مربوط ارسال و مودی مشمول جرایم تعیین شده نشود.

آن‌ها اطلاعات و موضوعات مورد نیاز را در سامانه گزارش خرید و فروش فصلی وارد می کنند. در تحریر دفاتر کل ، روزنامه و دارایی و همچینین دفتر معین که یک دفتر کمکی در حسابداری محسوب می شود باید اصول مشخصی رعایت گردد. مثلا اینکه همه رویداد‌های مالی بدون استثنا ثبت شود و چیزی پنهان نگردد . تاریخ وقوع رویداد‌های مالی مشخص بوده و به ترتیب تاریخ در دفاتر تحریر شوند . تمامی اطلاعات مالی باید روی خط دفتر بوده و ثبت اطلاعات بین خطوط باعث رد دفاتر قانونی گردیده و آن‌ها را از اعتبار ساقط می کند.

در حاشیه دفاتر قانونی به هیچ وجه نباید چیزی مرقوم گردد و اگر در ثبت دفاتر و تحریر آن‌ها اشتباهای رخ داد تراشیدن و پاک کردن آن ممنوع بوده و باید روی اشتباه خط کشیده شده و مبلغ درست با خودکار قرمز در بالای آن درج شود . یکی از نکاتی دیگری که در ثبت دفاتر قانونی باید رعایت شود اینکه صفحه سفیدی بین صفحه‌های پر شده وجود نداشته باشد و در نهایت اینکه در مانده گیری حساب‌ها دقت شود و بستانکار شدن حساب‌های بانکی ممکن است به علت عدم رعایت تقدم و تاخر ثبت حساب‌ها در دفاتر رخ دهد که این امر باعث رد دفاتر شده و محاسبه مالیات را مشکل می کند و حتی ممکن است باعث علی الراس شدن شرکت و جریمه مالیاتی گردد.

نحوه تهیه و تنظیم صورت معاملات فصلی

 تهیه و تنظیم صورت معاملات فصلی در موضوع مالیات‌ها و اجرای جزییات و قوانین مربوط به ان یکی از دغدغه‌های ذهنی مودیان بوده و برای برای تهیه و ارسال آن بایستی رعایت فرمت‌های خاص ارائه شده توسط سازمان امور مالیاتی مورد توجه قرار بگیرد.صورت معاملات فصلی در نظام اقتصادی و مالیاتی کشور یک سند بسیار مهم و مبنای تصمیم گیری‌های کلان اقتصادی بوده و مقدمات برقراری عدالت اقتصادی و اجتماعی را فراهم می ارود . به بیان ساده تر صورت معاملات فصلی در واقع جزییات خرید و فروش و معاملات تجار و صاحبان کسب و کار بوده که باید در مهلت‌های تعیین شده در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار بگیرد و این الزام طبق ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم باید انجام شود .شما بخوبی می دانید که امروز این امور به سادگی توسط نرم افزارهای حسابداری انجام می شود. نحوه تهیه آسان گزارش فصلی با نرم افزار سپیدار را می توانید برای اطلاعات بیشتر مطالعه کنید.

دو روش برای ثبت و ارسال اطلاعات معاملات فصلی

    1. روش برخط (Online)

این روش برای آن دسته از مودیانی می‌باشد که در سامانه الکترونیکی ثبت نام مودیان ، حداقل مرحله پیش ثبت نام و اعتبار سنجی مربوطه را پشت سر گذاشته و کد کاربری و کلمه عبور مرحله دوم را از طریق پاک‌های پستی مخصوص مربوطه دریافت نموده‌اند. برای این دسته از مودیان گرامی با ورود به سامانه، امکان ثبت هر یک از فرم‌های زیر بر حسب نوع اطلاعات فراهم می‌باشد.پس از تکمیل اطلاعات هر فرم با استفاده از ثبت نهایی،اطلاعات در سیستم ثبت و تنها یک بار مجوز ویرایش پس از ثبت نهایی به ازای هر رکورد اطلاعاتی امکان پذیر می باشد.

      • ثبت گزارش خرید
      • ثبت گزارش فروش
      • ثبت اطلاعات پرداخت قراردادها
      • ثبت گزارش دریافت قراردادها
      • ثبت گزارش امتناع برای پیش از سال ۱۳۹۵
      • ثبت گزارش عرضه به مصرف کننده نهایی برای سال ۱۳۹۵
      • ثبت گزارش واردات
      • ثبت گزارش صادرات
      • ثبت گزارش حق العملکاری و مدیریت پیمان
      • ثبت گزارش اجاره
      • ثبت گزارش پیش فروش
    1. روش غیر برخط (Offline)

مودیانی که از سیستم‌های رایانه ای خرید و فروش استفاده می‌نمایند، می‌توانند در سامانه اینترنتی سازمان امور مالیاتی قالب مورد نظر این سازمان را با هماهنگی متخصصین مربوطه به ویژه تولید کنندگان این گونه نرم افزارها به طور مستقیم از سیستم کامپیوتری خود دریافت و در قالب مذکور وارد (Import) نمایند، و با استفاده از نرم افزار کنترلی و ارسال اطلاعات با اتصال به شبکه اینترنت مبادرت به ارسال اطلاعات به طور یکجا نموده و رسید دریافت نمایند.

جرایم عدم ارسال صورت خرید و فروش فصلی

در ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم در خصوص جریمه عدم ارسال صورت معاملات فصلی آمده است: این تخلف و همچنین عدم ارسال کد اقتصادی و یا استفاده از کد اقتصادی شخص دیگر و همچنین دادن کد اقتصادی خود به یک نفر دیگر جریمه ای معادل ۱۰ درصد مبلغ معامله انجام شده در بر خواهد داشت. نکته دیگر در خصوص این موضوع ارسال دیرهنگام و بعد از مهلت مدارک است که باعث می شود، یک درصد معامله ای که مدرک آن دیر ارسال شده مشمول جریمه شود. 

جزئیات جریمۀ عدم ارسال صورت معاملات در قانون مالیات‌های مستقیم

جریمه مربوط به عدم ارسال مدارک خواسته شده و یا دیر کرد آن‌ها و همچنین استفاده از کد اقتصادی شخص دیگر به صورت ذیل محاسبه می شود:

  • الف: اگر مبلغ معامله انجام شده از ۸۸۰۰۰۰۰ ریال کمتر باشد، در این صورت نیازی به ارسال کد اقتصادی نبوده و صورت معامله هم می توان به صورت تجمیعی بعد از سه ماه ارسال نمود یعنی لازم نیست این معاملات کوچک تا یک ماه بعد از پایان تاریخ معامله مدارک آن ارسال شود.
  • ب: اگر مبلغ معامله انجام شده از ۸۸۰۰۰۰۰ ریال بیشتر باشد، در این شرایط معامله کننده باید کد اقتصادی خریدار و خودش را به همراه صورت معاملات ارسال کرده و در صورت عدم ارسال مدارک یا کد اقتصاد خود و خریدار مشمول جریمه یازده درصدی می شود.

جرایم مربوط به گزارشات فصلی چطور رسیدگی می شود ؟

بعد از آن‌که مهلت ارسال گزراشات فصلی به پایان رسید بازرسین اداره امور مالیاتی به آن اسناد و مدارک رسیدگی کرده و در صورتیکه با تخلف و پنهانکاری مواجه شوند جرایم مربوط به آن را به صورت کتبی به مودی مورد نظر اعلام می کنند و مودی حداکثر تا سی روز از تاریخ اعلام جریمه مهلت دارد که به حکم اعتراض کند. اگر اعتراضی در تاریخ مقرر صورت نگیرد باید در تاریخ مقرر شده جریمه را پرداخت کند ولی اگر اعتراض صورت گیرد پرونده به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع داده می‌شود. هیئت حل اختلاف مالیاتی هر رایی که صادر کند برای هر دو طرف قابل اجرا بوده و بخششی در کار نمی باشد. با تمدید مهلت ارسال فایل خرید و فروش فصلی معاملات بهار ۱۳۹۶ در نسخه‌های ۵٫۰٫۷ به بعد، تهیه فایل خرید و فروش فصلی منطبق با قوانین سال ۹۶ امکان پذیر است.

این نسخه هم اکنون در باشگاه مشتریان سپیدار سیستم قابل دسترسی است. همچنین فایل تصویری راهنمای استفاده از نسخه‌های جدید نرم افزار حسابداری سپیدار، تهیه شده که از طریق آن می‌توانید پس از نصب فایل‌های بروزرسانی، نسخه جدید فایل خرید و فروش فصلی خود را مطابق با آخرین تغییرات سال ۹۶ تهیه و به مراجع قانونی ارائه نمایید

بر اساس اعلامیه‌ی جدید پایگاه اطلاع رسانی سازمان امور مالیاتی کل کشور خطاب به مودیان محترم مالیاتی تهیه فایل خرید و فروش فصلی منطبق با قوانین سال ۹۶ از اهمیت بالایی برخوردار است، شرح آن به قرار زیر است:

بر اساس بخشنامه شماره ۱۲۹۲۶/۲۰۰ مورخ ۱۳/۰۸/۱۳۹۶ سازمان امور مالیاتی کشور و موافقت وزیر محترم اقتصادی و دارایی‌ها متن نامه پیشنهاد، در اجرای اختیارات تبصره ۳ ماده ۱۰ آیین نامه اجرایی موضوع تبصره ۳ ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم اصلاحی مصوب ۱۳۹۴/۰۴/۳۱ مهلت ارسال اطلاعات فهرست معاملات فصول بهار، تابستان و پاییز سال ۱۳۹۶ تا نیمه اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ (۱۳۹۷/۰۲/۱۵) تمدید می می شود.

آخرین تغییرات و اصلاحات در حوزه تهیه فایل خرید و فروش فصلی

مودیانی که از صورتحساب نوع اول، دوم و سوم موضوع ماده (۸) آیین نامه شماره ۲۳۰۷۶۱ مورخ ۴/۱۲/۱۳۹۴ و اصلاحی شماره ۵۰۹۶۷/م مورخ ۱۲/۲/۱۳۹۶ ماده (۹۵) قانون برای فروش کالا یا ارائه خدمات خود به مصرف کننده نهایی استفاده می‌نمایند، می‌توانند اطلاعات این قبیل صورتحساب‌ها را به صورت مجموع ارسال نمایند.

در خصوص معاملاتی که (اعم از خرید یا فروش کالا یا خدمت) تا میزان ۵% حد نصاب معاملات کوچک موضوع تبصره (۱) ماده (۳) قانون برگزاری مناقصات می‌‌باشند، مشمولین ماده (۹) می‌توانند فهرست معاملات مذکور را به صورت مجموع ارسال نمایند.

برای دریافت نسخه‌های جدید نرم افزار حسابداری سپیدار می‎توانید از طریق باشگاه مشتریان اقدام نمایید.

خرید و فروش فصلی  

تهیه آسان گزارش فصلی با نرم افزار سپیدار

سوالات رایج در مورد نحوه تنظیم فایل گزارش خرید و فروش فصلی

  1. روش صحیح وارد کردن مبالغ در سامانه چیست؟

    مبالغ را بدون جدا کننده، ممیز، اعشار و هر گونه علامت دیگری وارد نمایید. در خصوص مبالغ برگشتی نیازی به وارد کردن منفی نمی‌باشد.

  2. در سامانه آفلاین دریافت اطلاعات مالیاتی مسیر فایل اکسس کجاست؟

    آدرس فایل اکسس شما در قسمت بالای پس زمینه برنامه درج شده است. ضمناً پس از پایان عملیات در قسمت پایین رسید نیز آدرس فایل موجود می‌باشد.

  3. برای اتصال به سامانه آنلاین از چه مرورگری استفاده شود؟ 

    از تمامی مرورگرها می‌توان استفاده نمود.

  4. مهندسین ناظر در چه بخش‌هایی باید ورود اطلاعات نمایند؟

    چنانچه کارفرما باشند، می‌بایست اطلاعات قرارداد و اگر پیمانکار باشند، اطلاعات خرید و فروش را ثبت نمایند.

  5. چه زمان باید معاملات را بصورت تجمیع به شرح معاملات کمتر از ۱۰درصد مبلغ حد نصاب درج نمود؟

    مطابق بند ۴-۵ دستور العمل شماره ۲۰۰/۳۹۵۴ مورخ ۱۳۹۲/۰۳/۰۷ برای خریدهای تا میزان ۱۰ در صد مبلغ حد نصاب معاملات کوچک موضوع تبصره یک ماده ۳ قانون برگزاری مناقصات، معاملات مذکور را طی یک سطر در فهرست سه ماهه (فرم شماره ۴) به صورت تجمیعی به شرح ((معاملات کمتر از ۱۰% مبلغ حد نصاب))، درج نمایید. در صورتیکه معاملات اعلام شده به شرح فوق از ۱۰% مبلغ خرید سالیانه شما بیشتر باشد، شما به عنوان مودی دارای ریسک محسوب می‌شوید و در اولویت رسیدگی قرار خواهید گرفت.

  6. شماره اختصاصی اشخاص خارجی را چگونه می‌توان دریافت کرد؟

    1. الف) هنگام ثبت سفارش در سایت رسمی وزارت صنعت، معدن و تجارت به نشانی www.sabtaresh.tpo.ir شماره‌ای به عنوان شناسه (کد) فروشنده دریافت می‌گردد؛ شماره مذکور به عنوان شناسه اختصاصی اشخاص خارجی بوده و باید در سامانه معاملات سازمان امور مالیاتی در هنگام ارسال اطلاعات واردات درج گردد.
    2. ب) در سایت سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی www.tax.gov.ir دربخش استعلام و اخذ کد فراگیر اتباع خارجی امکان دریافت کد فراگیر اتباع خارجی برای اشخاص حقیقی وجود دارد؛ منظور از کد فراگیر اتباع خارجی همان “شماره اختصاصی اشخاص خارجی” است که برای افراد حقیقی بکار می‌رود.
  7. آیا درج شماره اختصاصی اشخاص خارجی برای ارسال اطلاعات فروش به اشخاص خارجی ضروری است؟

    برای تکمیل معاملات فصلی مربوط به فروش به اشخاص خارجی که در ایران اقامت و فعالیت ندارند؛ از جمله صادرات، لزومی به درج شماره اختصاصی اشخاص خارجی نمی‌باشد. ولی باید کلیه اطلاعات مذکور بصورت فصلی ارائه گردد.

  8. آیا دفاتر اسناد رسمی مکلف به اجرای دستورالعمل ۱۶۹ مکرر می‌باشند؟

    براساس دستورالعمل اجرایی ماده ۱۶۹ مکرر کلیه اشخاص حقوقی و حقیقی موضوع بند “الف” و” ب” ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم از جمله دفاتر اسناد رسمی مکلف به اجرای دستورالعمل مذکور می‌باشند.

  9. دفاتر اسناد رسمی برای اجرای ماده ۱۶۹ مکرر مکلف به ارسال چه اطلاعاتی هستند؟

    دفاتر اسناد رسمی باید مبالغ دریافتی بابت ثبت قراردادها، معاملات، اسناد و غیره را که تحت هر عنوان از جمله “کارمزد” و “حق‌التحریر” از مشتریان برای انجام امور مربوطه دریافت می‌نمایند. در فهرست فروش وکلیه هزینه‌ها بابت خریدهای انجام پذیرفته را در فهرست خرید ثبت و ارسال نمایند؛ لازم به توضیح است ارسال مبالغ قرارداد بین متعاملین، متصالحین و غیره به هیچ عنوان ضروری نیست و ارتباطی با تکالیف دفاتر اسناد رسمی در اجرای ماده مذکور را ندارد.

  10. درج شماره اشخاص خارجی در چه مواردی اجباری است؟

    برای ارسال اطلاعات، واردات شماره مذکور باید درج شود؛ ولی در هنگام ارسال اطلاعات فروش به طرف معامله خارجی که در ایران اقامت و فعالیت ندارد، درج شماره مذکور ضروری نیست.

  11. آیا باید حقوق ودستمزد پرداختی به پرسنل بصورت فصلی ارسال گردد؟

    در صورتیکه مبالغ پرداختی برای کارکنان و پرسنلی باشد که در فهرست حقوق بگیران قرار دارند در اجرای ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم الزامی به ارائه مبالغ پرداختی به ایشان نیست و موارد مذکور در زمره مالیات بر حقوق می‌باشد.

  12. چنانچه کالایی مشمول ارزش افزوده نباشد و یا مبلغی بعنوان ارزش افزوده دریافت یا پرداخت نشده باشد درقسمت مالیات وعوارض ارزش افزوده آیا باید رقم وارد نمود؟

    در صورتیکه مشمول ارزش افزوده نباشد و یا مبالغی بابت آن پرداخت یا دریافت نشده باشد؛ در قسمت مالیات و عوارض صفر درج نمایند.

  13. تکلیف خرید از فروشندگانی که شماره اقتصادی ارائه نمی‌دهند چیست؟

    براساس دستورالعمل اجرایی در خصوص خرید به یکی از دو وضعیت ذیل می‌توان اقدام نمود: الف)در صورتیکه مبلغ هرصورتحساب (فاکتور)، کمتر از ۸،۸۰۰،۰۰ ریال باشد (۱۰% حد نصاب معاملات کوچک)، لزومی به درج شماره اقتصادی فروشنده بر روی صورتحساب‌های مذکور نمی‌باشد و می‌توان خریدهای مذکور را به صورت تجمیعی و در قسمت “معاملات کمتر از ۱۰% مبلغ حدنصاب” در سامانه معاملات فصلی وارد نمود. عدم درج شماره اقتصادی فروشنده بر روی صورتحساب‌های مذکور در شمول جرائم متعلقه نخواهد بود. ب) در صورتیکه مبلغ صورتحساب هرخرید بالاتر از ۸،۸۰۰،۰۰ ریال باشد، می‌باید حتماً معامله مذکور دارای صورتحساب طبق فرم نمونه پیوست دستورالعمل اجرایی ماده ۱۶۹ مکرر ق.م.م به شماره ۲۴۴۶۸/۲۰۰/ص مورخ ۲۷/۱۰/۹۰ باشد و درج شماره اقتصادی خریدار و فروشنده بر روی صورتحساب‌های صادره الزامی می‌باشد و عدم رعایت آن باعث تعلق جرائم مربوطه خواهد شد.

  14. جرائم متعلقه ماده ۱۶۹ مکرر ق.م.م شامل چه مواردی می‌باشد؟

    1. الف) در صورت «عدم صدور صورتحساب یا عدم درج شماره اقتصادی خود و طرف معامله حسب مورد یا استفاده از شماره اقتصادی خود برای معاملات دیگران یا استفاده از شماره اقتصادی دیگران برای معاملات خود مشمول جریمه‌ای معادل ده درصد (۱۰%) مبلغ مورد معامله‌ای که بدون رعایت ضوابط فوق انجام شده است خواهند بود.
    2. ب) عدم ارائه فهرست معاملات انجام شده به سازمان امور مالیاتی کشور طبق دستورالعمل صادره مشمول جریمه‌ای معادل یک درصد (۱%) معاملاتی که فهرست آن‌ها ارائه نشده است خواهد بود.
    3. ج) استفاده کنندگان از شماره اقتصادی دیگران نسبت به مالیات بردرآمد و همچنین جرائم موضوع این ماده با اشخاصی که شماره اقتصادی آنان مورد استفاده قرار گرفته است مسئولیت تضامنی خواهند داشت.
    4. د) در مواردی که خریدار از ارائه شماره اقتصادی خودداری و فروشنده نسبت به اجرای تکلیف قانونی خود مبنی بر تکمیل فرم امتناع و ارسال آن به اداره امور مالیاتی خود اقدام نماید خریدار با توجه به مسئولیت تضامنی مشمول جریمه‌ای معادل ۱۰% مبلغ مورد معامله خواهد بود.
    5. ه) عدم ارائه صورتحساب‌های مربوط به خریدهای اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع بندهای “الف” و”ب” ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم در سال عملکرد و سال بعد از آن که مورد درخواست ماموران مالیاتی قرار گیرد مشمول جریمه‌ای معادل ۱۰% مبلغ صورتحساب‌های ارائه نشده خواهد بود.
    6. و) هرگونه جعل، تقلب، معاملات غیرواقعی، سوء استفاده و تبانی اشخاص موضوع دستورالعمل ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم در ارتباط با صدورصورتحساب و شماره اقتصادی خلاف مقررات بوده و ضمن مسئولیت تضامنی، مطابق با قانون مبارزه با پولشویی، قانون ارتقاء سلامت نظام اداری مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و سایر قوانین و مقررات مربوطه اقدام خواهد گردید.
    7. ز) هرگاه سازمان امور مالیاتی کاربرد وسایل و روش‌ها وصورتحساب‌ها و فرم‌هایی را جهت نگاهداری حساب برای هر گروه از مودیان ضروری تشخیص دهد مودیان مکلف به رعایت آن‌ها می‌باشند، عدم رعایت موارد مذکور در مورد مودیانی که مکلف به نگاهداری دفاتر قانونی هستند؛ موجب بی اعتباری دفاتر مربوط خواهد بود و در مورد سایر مودیان موجب تعلق جریمه‌ای معادل بیست درصد (۲۰%) مالیات منبع مربوط می‌باشد.
    8. ح) چنانچه ادارات امور مالیاتی ذیربط موقع رسیدگی، به موارد تخلفی مانند جعل، تقلب، معاملات غیر واقعی و تبانی و سوء استفاده راجع به صورتحساب و شماره اقتصادی برخورد نمایند، موظفند از طریق اداره کل ذیربط به دادستانی انتظامی مالیاتی گزارش نمایند؛ تا عندالاقتضاء متخلفین تحت پیگرد قضایی قرار گیرند. اقدام به تعقیب قضایی، مانع مطالبه و وصول جرائم مالیاتی موضوع ماده ۱۶۹ مکرر نخواهد بود.
    9. ط) اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده (۹۵) قانون مالیات‌های مستقیم مکلف به نگهداری صورتحساب‌های مربوط به خریدهای خود در سال عملکرد و سال بعد از آن می‌باشند و در صورت درخواست ماموران مالیاتی باید به آنان ارائه دهند. در غیر این صورت مشمول جریمه‌ای معادل (۱۰%) صورتحساب‌های ارائه نشده خواهند بود.
    10. ی) جرائم ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم غیرقابل بخشش است و از طریق مقررات اجرایی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم قابل وصول خواهد بود.
  15. تکلیف فروش به خریدارانی که کد اقتصادی ارائه نمی‌دهند چیست؟

    براساس دستورالعمل اجرایی در خصوص فروش به یکی از چهار وضعیت ذیل می‌توان اقدام نمود: الف) در صورتیکه مبلغ هر صورتحساب (فاکتور) کمتر از ۸،۸۰۰،۰۰ ریال باشد (۱۰% حد نصاب معاملات کوچک)، در اینصورت الزامی به درج شماره اقتصادی خریدار بر روی صورتحساب نمی‌باشد و می‌توان فروش‌های مذکور را به صورت تجمیعی و در قسمت “معاملات کمتر از ۱۰% مبلغ حد نصاب” درسامانه معاملات فصلی وارد نمود. عدم درج شماره اقتصادی خریدار بر روی صورتحساب‌های مذکور در شمول جرائم متعلقه نخواهد بود. ب) در صورتیکه خریدار از ارائه شماره اقتصادی خودداری کند چنانچه فروشنده، مشخصات خریدار و موضوع مورد معامله را ظرف مهلت یک ماه از زمان انجام معامله در فهرست امتناع تکمیل و به اداره امور مالیاتی اعلام نماید، مشمول جریمه تخلف از این بابت نخواهد بود، در غیراینصورت طرفین معامله متضامناً مسئول خواهند بود.

  16. آیا اطلاعات درج شده در فرم امتناع باید مجدداً در قسمت فروش عنوان شود ؟

    موارد تکمیل و ارسال شده در فرم امتناع دستورالعمل اجرایی ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم نیازی به تکمیل و ارسال مجدد در فهرست فروش ندارد.

  17. فهرست پرداخت قراردادها برای ارسال چه اطلاعاتی است؟

    1. الف) فهرست پرداخت قرارداد فقط در خصوص مواردی که پرداخت بابت قراردادی انجام می‌شود که برای هر فصل برای پرداخت‌های صورت گرفته بابت قراردادها تکمیل و ارسال می‌گردد. به عنوان مثال: قراردادهایی که دارای کارفرما و پیمانکار/ مشاور می‌باشند، می‌بایست فقط کارفرما فرم قرارداد را پر نموده و در قسمت “مبلغ کل قرارداد” مبلغ اصلی قرارداد را ذکر نماید و در قسمت “پرداخت” هر گونه پرداخت از مبلغ مذکور را درج نماید و نیازی به درج مجدد اطلاعات در قسمت خرید نمی‌باشد و پیمانکار/ مشاور می‌باید در قسمت فروش مبلغ دریافتی را عنوان نمایند.
    2. ب) اشخاصی که دریافت کننده مبلغ قرارداد هستند می‌باید قسمت فروش را تکمیل نموده و در قسمت شرح کالا شرح خدمت یا قرارداد را عنوان نمایند.
  18. در صورتیکه اطلاعات ارسالی دارای ایراد و اشتباه باشد، اصلاح اطلاعات چگونه انجام می‌پذیرد؟

    مؤدیانی که اطلاعات معاملات فصلی را به صورت برخط (OnLine) یا غیر برخط (OffLine) یا به صورت لوح فشرده از طریق سامانه ارسال یا تحویل ادارات کل امورمالیاتی نموده‌اند؛ برای اصلاح اطلاعات می‌بایستی شرح اصلاحات با ذکر جزئیات به انضمام رسید نهایی ارسال اطلاعات را طی یک نامه به اداره کل امور مالیاتی مربوطه اعلام نمایند تا اداره کل وفق مقررات نسبت به اصلاح اطلاعات اقدام نماید.

  19. آیا در صورت اجرای ماده ۱۶۹ مکرر، اجرای ماده ۱۰۴ ق.م.م الزامی است ؟

    انجام تکلیف در خصوص اجرای دستورالعمل ماده ۱۶۹ قانون مالیات‌های مستقیم مانع اجرای تکالیف مقرر در ماده ۱۰۴ قانون مالیات‌های مستقیم (و یا بالعکس) نبوده و ارسال اطلاعات مذکور الزامی می‌باشد و در غیر این صورت مشمول جرائم متعلقه خواهند شد.

  20. در قسمت خرید آیا فرم امتناع از خرید داریم ؟

    خیر، فرم امتناع فقط مخصوص فروش کالا یا خدمات به خریداران می‌باشد که از ارائه شماره اقتصادی خود به فروشنده خودداری نموده‌اند وتوسط فروشنده تکمیل و ارسال می‌گردد.

  21. آیا وزارتخانه‌ها، نهادها، سازمان‌ها وشرکت‌های دولتی دارای شناسه ملی می باشند؟

    بلی. به کلیه وزارتخانه‌ها، نهادها، سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی شناسه ملی تخصیص داده شده و سازمان‌های مذکور می‌توانند به سایت معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور به نشانی WWW.MDHC.ir معاونت نوسازی وتحول اداری بخش اطلاعیه هیات ماده ۱۶ مراجعه و از طریق رابطین خود نسبت به پیگیری دریافت شناسه ملی خود اقدام نمایند با رابطین خودشان که اسامی آن‌ها اعلام گردیده تماس برقرار نمایند. کلیه اشخاص حقوقی در صورتیکه تاکنون شناسه ملی خود را دریافت ننموده باشند می‌توانند از شماره اقتصادی قدیم (که با عدد ۴۱۱ شروع می شود) استفاده نمایند.

  22. مشمولین اجرای دستور ماده ۱۶۹ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم چه اشخاصی هستند؟

    کلیه اشخاص حقوقی وحقیقی موضوع ماده ۹۵ قانون مالیاتهای مستقیم اصلاحیه مصوب ۲۷/۱۱/۸۰ که شامل : الف) صاحبان مشاغل بند”الف” که به موجب این قانون مکلف به ثبت فعالیت‌های شغلی خود در دفاتر روزنامه وکل موضوع قانون تجارت هستند و باید دفاتر و اسناد و مدارک مربوط را بار عایت اصول وموازین و استانداردهای پذیرفته شده حسابداری نگاهداری کنند. ب) صاحبان مشاغل بند ” ب” که برحسب این قانون مکلف به ثبت فعالیت‌های شغلی خود در دفاتر درآمد و هزینه می‌باشند. نمونه‌های دفاتر مذکور توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه می‎گردد و دردسترس قرار می‌گیرد. طبق ماده ۹۶ صاحبان مشاغل موضوع بند”الف” ماده (۹۵) این قانون عبارتند از:

    1. دارندگان کارت بازرگانی و کلیه واردکنندگان وصادرکنندگان
    2. صاحبان کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی که برای آن‌ها جواز تاسیس و پروانه بهره برداری از وزارتخانه ذیربط صادر شده یا می‌شود
    3. بهره برداران معادن
    4. صاحبان موسسات حسابرسی، حسابداری و دفترداری، خدمات مالی و ارائه دهندگان خدمات مدیریتی، مشاوره‌ای، انفورماتیک، رایانه‌ای اعم از سخت افزاری و نرم افزاری و طراحی سیستم وحسابداران رسمی
    5. صاحبان مراکز آموزشی و پرورشی، آموزشگاه‌های آزاد، مدارس غیرانتفاعی، دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی
    6. صاحبان بیمارستان‌ها، زایشگاه‌ها، آسایشگاه‌ها، درمانگاه‌ها و خانه‌های سالمندان
    7. صاحبان متل‌ها وهتل‌های سه ستاره و بالاتر
    8. بنکداران، عمده فروش‌ها، فروشگاه‌های بزرگ، واسطه‌های مالی، نمایندگان توزیع کالاهای داخلی و وارداتی و صاحبان انبارها
    9. نمایندگان موسسه‌های تجاری و صنعتی، اعم از داخلی وخارجی
    10. صاحبان موسسات حمل ونقل موتوری، زمینی، دریایی و هوایی اعم از مسافری یا باربری
    11. صاحبان موسسات مهندسی و مهندسی مشاور
    12. صاحبان موسسات تبلیغاتی و بازاریابی صاحبان مشاغل موضوع بند”ب” ماده (۹۵) این قانون عبارتند از:
      • صاحبان کارگاه‌های صنعتی
      • صاحبان مشاغل ساختمانی، تاسیسات فنی و صنعتی، نقشه کشی، نقشه برداری، محاسبات فنی و نظارت
      • چاپخانه داران، لیتوگراف‌ها، ارائه دهندگان خدمات چاپ و گرافیست‌ها
      • صاحبان مراکز ارتباطات رایانه‌ای
      • وکلا، کارشناسان، مترجمان رسمی دادگستری، مشاوران حقوقی و اعضای سازمان‌های نظام مهندسی
      • محققان، پژوهش گران و کارشناسان آزاد که به تهیه و ارائه طرح‌های تحقیقاتی اشتغال دارند
      • دلالان، حق العملکاران، کارگزاران
      • صاحبان مراکز فرهنگی- هنری، فرهنگسراها، کانون‌های حرفه‌ای و انجمن‌های صنفی تخصصی
      • صاحبان سینماها، تماشاخانه‌ها ومکان‌های تفریحی و ورزشی
      • صاحبان مشاغل فیلم برداری، دوبلاژ، مونتاژ و سایر خدمات سینمایی
      • پزشکان ودندانپزشکان که دارای مطب هستند و دامپزشکان که به حرفه دامپزشکی اشتغال دارند
      • صاحبان آزمایشگاه‌ها، رادیولوژی‌ها، فیزیوتراپی‌ها، سونوگرافی‌ها، الکتروانسفالوگرافی‌ها، سی تی اسکن‌ها، سالن‌های زیبایی و دیگر ارائه دهندگان خدمات بهداشتی طبی و غیر طبی، صاحبان داروخانه‌ها اعم از انسانی ودامی، لابراتوارهای دندانسازی، مراکز ترک اعتیاد، موسسات ترمیم و کاشت مو، سازندگان اعضای مصنوعی، مراکز بینایی سنجی و شنوایی سنجی، مشاوره ژنتیک، مشاوره روانسنجی و روانشناسی، دفاتر خدمات پرستاری، مامایی و مراکز خدمات آمبولانس
      • صاحبان میهمان سراها، میهمان پذیرها و مسافرخانه‌ها
      • صاحبان تالارهایی پذیرایی، رستوران‌ها، تهیه کنندگان غذاهای آماده، ارائه دهندگان خدمات پذیرایی و کرایه دهندگان ظروف
      • صاحبان دفاتر اسناد رسمی
      • صاحبان تعمیرگاه‌های مجاز و اتوسرویس‌ها
      • صاحبان نمایشگاه‌ها و فروشگاه‌های اتومبیل و بنگاه‌های معاملات املاک و آژانس‌های کرایه اتومبیل
      • سازندگان و فروشندگان طلا و جواهر
      • عاملان فروش و فروشندگان آهن آلات، فروشندگان مصالح ساختمانی دارنده عاملیت مجاز یا توزیع (سیمان، گچ و سایر مصالح ساختمانی)
      • صاحبان دفاتر خدمات ارتباطی (دفتر خدمات مشترکین تلفن همراه و آژانس‌های پستی)، صاحبان دفاتر خدمات دولت الکترونیک (پلیس+ ۱۰) و دفاتر خدمات الکترونیک شهر
      • صاحبان جایگاه‌های اختصاصی فرآورده‌های نفتی و گاز (پمپ‌های بنزین و گازوئیل و گاز)
      • صاحبان مهدهای کودک و پیش دبستانی
      • ناشران و صاحبان موسسات انتشاراتی
      • صاحبان دفاتر خدمات پیک موتوری
      • صاحبان دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی
      • شیرینی فروشان و قنادی‌های دارای کارگاه
      • صاحبان کارگاه‌های تولیدی نان‌های حجیم، فانتزی و صنعتی
  23. آیا اطلاعات پرداخت قرارداد باید مجدداً در قسمت فروش عنوان گردد؟

    خیر. درصورتیکه اطلاعات پرداخت مبالغ بابت قراردادها در فهرست “پرداخت قرارداد” درج و ارسال گردیده بود نیازی به درج و ارسال مجدد آن در فهرست “فروش” ناست.

  24. موعد مقرر ارسال اطلاعات چه زمانی است و عدم ارسال به موقع مشمول چه جرائمی خواهد شد؟

    کلیه اشخاص حقوقی وحقیقی مکلفند فهرست معاملات خود را بصورت فصلی (براساس سال شمسی)، تا یک ماه پس از پایان هرفصل بصورت الکترونیکی از طریق پورتال سازمان یا در محیط رایانه‌ای طبق فرم موجود در دستورالعمل به اداره امور مالیاتی ذیربط تحویل نمایند و عدم ارائه فهرست معاملات مشمول جریمه‌ای معادل ۱% مبلغ معاملاتی که فهرست آن‌ها ارائه نشده خواهد بود.

  25. در صورتیکه سال مالی شرکت در اواسط یکی از فصول باشد ارسال اطلاعات چگونه انجام می‌پذیرد؟

    چنانچه انتهای سال مالی اشخاص حقوقی در خلال یکی از فصل‌های سال شمسی باشد، برای فصل شمسی مذکور دو فهرست معامله تنظیم و ارسال می‌نمایند، به گونه‌ای که از ابتدای فصل شمسی تا پایان سال مالی یک فهرست و همچنین از ابتدای سال مالی تا پایان فصل شمسی مذکور نیز یک فهرست جداگانه تسلیم می‌نمایند.

  26. در خصوص اشخاصی که فاقد شماره اقتصادی می‌باشند چگونه باید عمل نمود؟

    اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع این دستورالعمل مکلفند مادامی که برای آن‌ها شماره اقتصادی صادر نشده از شماره ملی برای اشخاص حقیقی و شناسه ملی برای اشخاص حقوقی به جای شماره اقتصادی درمعاملات استفاده نمایند.

  رادیو مالی