دولت با ایجاد سامانه املاک و اسکان در مسیر ساماندهی اطلاعات ملکی و محل سکونت شهروندان گام برداشته است تا یک بانک اطلاعاتی متمرکز و قابل اتکا در سطح کشور شکل بگیرد. در ادامه این سیاست، با حذف سامانههای موازی و یکپارچهسازی فرآیندها، ثبتنام در این سامانه به پیششرط دسترسی به بسیاری از خدمات عمومی تبدیل شده است.
بخش قابل توجهی از خدمات بانکی، بیمهای و اداری بدون ورود به سامانه املاک و اسکان ارائه نمیشود و نهادهای مختلف پیش از ارائه خدمت، از طریق استعلام سامانه املاک و اسکان وضعیت سکونتی و ملکی افراد را بررسی میکنند. این رویکرد علاوهبر افزایش شفافیت، نقش مهمی در کاهش تخلفات و تسهیل ارائه خدمات رسمی دارد.
در همین چارچوب، نرم افزار حسابداری، یکی از ارکان مدیریت مالی و شفافیت اقتصادی، زمانی میتواند بیشترین کارایی را دارد که اطلاعات هویتی و ملکی افراد بهصورت دقیق، بهروز و قابل استناد در سامانههای ملی ثبت شده باشد.
سامانه املاک و اسکان کشور چیست و چرا ایجاد شد؟
سامانه املاک و اسکان یک پایگاه اطلاعاتی ملی است که با هدف شناسایی وضعیت سکونت، مالکیت و بهرهبرداری از املاک راهاندازی شده است. این سامانه زیر نظر وزارت راه و شهرسازی فعالیت میکند و آدرس رسمی آن amlak.mrud.ir است. هدف اصلی از ایجاد سامانه املاک و اسکان، جلوگیری از احتکار مسکن، شناسایی خانههای خالی، شفافسازی وضعیت سکونت و ایجاد زیرساخت یکپارچه برای ارائه خدمات دولتی است. در حال حاضر، بسیاری از سازمانها برای ارائه خدمات خود نیازمند استعلام سامانه املاک و اسکان هستند.
آشنایی رایگان با نرمافزار حسابداری سپیدار
برای دریافت مشاوره و دمو رایگان، فرم زیر را پر کنید و محیط سپیدار را از نزدیک ببینید.
چه کسانی مشمول ثبتنام در سامانه املاک و اسکان هستند؟
ثبتنام در سامانه املاک و اسکان تقریبا برای همه شهروندان، چه مالک و چه مستاجر، الزامی است. افرادی که باید بهصورت قطعی در این سامانه اطلاعات خود را ثبت کنند عبارتاند از:
- مالکان واحدهای مسکونی، تجاری و اداری
- مستأجران واحدهای مسکونی
- سرپرستان خانوار
- کسانی که برای دریافت خدمات بانکی یا بیمهای نیاز به ورود به سامانه املاک و اسکان دارند
درواقع، انجام استعلام سامانه املاک و اسکان بدون ثبت اطلاعات کامل، با خطا یا محدودیت مواجه میشود.
کدام خدمات به ثبتنام در سامانه املاک و اسکان نیاز دارند؟
ثبتنام و ورود به سامانه املاک و اسکان پیشنیاز دریافت بسیاری از خدمات است، ازجمله:
- خرید و تمدید انواع بیمهنامه
- ورود به سامانه املاک و اسکان برای بیمه شخص ثالث، بدنه و بیمههای زندگی
- دریافت دستهچک بانکی
- ثبت قراردادهای رسمی و محضری
- تغییر یا دریافت انشعاب آب، برق و گاز
تقریبا در همه این موارد، استعلام سامانه املاک و اسکان بهصورت سیستمی انجام میشود.
نحوه ثبتنام در سامانه املاک و اسکان (راهنمای ساده و کاربردی)
مراحل ثبتنام در سامانه املاک و اسکان را بهصورت ساده، مرحلهبهمرحله و کاربردی بررسی میکنیم تا بدون سردرگمی بتوانید فرآیند ورود و تکمیل اطلاعات را انجام دهید.
مرحله اول: ورود به سامانه
برای شروع، باید به سایت رسمی مراجعه کرده و فرآیند ورود به سامانه املاک و اسکان را انجام دهید. ورود از طریق شماره تلفن همراه به نام کد ملی فرد انجام میشود. در این مرحله، صحت اطلاعات برای استعلام سامانه املاک و اسکان بسیار مهم است.
مرحله دوم: ورود اشخاص حقیقی
برای ورود اشخاص حقیقی به سامانه لازم است ابتدا روی گزینه “ورود افراد حقیقی از طریق دولت من” کلیک نمایید تا به سامانه پنجره دولت هوشمند هدایت شوید.
مرحله سوم: ورود شماره تلفن همراه
در صفحه باز شده شماره تلفن همراهی که به نام خودتان می باشد را وارد نمایید و کد امنیتی را وارد کنید.
کد فعالسازی پیامک شده به شماره همراه خود را وارد نمایید. در صورتی که قبلا وارد سامانه پنجره خدمات دولت هوشمند نشده باشید از شما کد ملی، تاریخ تولد و کد پستی متصل به شماره همراه دریافت میشود. پس از طی این مراحل به سامانه املاک و اسکان وارد میشوید. در صورتی که اولین بار به سامانه وارد میشوید، به فرایند ثبت اقامتگاه اصلی و در غیر این صورت به کارتابل خود وارد میشوید.
اگر مستأجر هستید یا فقط برای فعال شدن خدمات شهروندی اقدام میکنید
در این حالت، پس از ورود به سامانه املاک و اسکان، کافی است محل سکونت فعلی خود را تأیید کنید. در این بخش، ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان اهمیت زیادی دارد، زیرا مبنای ارائه بسیاری از خدمات خواهد بود.
اگر مالک هستید و میخواهید اطلاعات را کامل ثبت کنید
مالکان باید پس از ورود به سامانه املاک و اسکان، تمام املاک تحت مالکیت خود را بررسی و تأیید کنند. برای هر ملک، اطلاعاتی مانند نوع کاربری، وضعیت سکونت و ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان الزامی است. این اطلاعات مستقیماً در استعلام سامانه املاک و اسکان استفاده میشود.
ثبت اقامتگاه اصلی
لطفا جهت ثبت اقامتگاه اصلی خود (محل زندگی فعلی شما) در صورتی که اقامتگاه پیشنهادی نشان داده شده صحیح است، گزینه “تایید” و در صورتی که صحیح نیست، گزینه “عدم تایید” را انتخاب نمایید.
لازم به ذکر است در صورتی که از صحت کد پستی خود اطمینان دارید (کد پستی را از سامانهgnaf.post.ir پست دریافت کردهاید) و در آدرس نمایش داده شده صرفا واحد یا طبقه ملک اشتباه است، پس از کلیک بر روی گزینه تایید در مراحل بعد، امکان ویرایش طبقه و واحد اقامتگاه مهیا است.
در صورتی که گزینه عدم تایید را بزنید لازم است کد پستی صحیح اقامتگاه اصلی خود را وارد نمایید.
نکته مهم این است که کد پستی ملک خود را صرفا از سایت پست gnaf.post.ir دریافت کنید. با کلیک بر روی گزینه “یافتن کد پستی” میتوانید به این سایت دسترسی پیدا کنید. کد پستی درج شده در قبوض آب، برق، گاز، تلفن و یا سند ملک لزوما صحیح نیست. لازم به ذکر است خانههای مسکونی که کدپستی ندارند میتوانند به مراجعه به سامانه پست gnaf.post.ir درخواست دریافت کدپستی دهند. پس از این مرحله وضعیت مالکیت اقامتگاه اصلی خود را مشخص نمائید.
در صورتی که گزینه “شخص دیگری مالک است” را انتخاب کنید بدین معناست که شما صرفا در آن ملک سکونت دارید و مالک شخص دیگری است، لازم است کد/شناسه ملی مالک اقامتگاه اصلی خود را وارد نمایید.
در انتخاب نوع مالک در صورتی که افراد حقیقی مالک هستند گزینه حقیقی و در صورتی که اشخاص حقوقی، شرکتها و سازمانها مالک هستند، گزینه حقوقی را انتخاب نمایید.
در صورتی که مالک را حقوقی انتخاب کردید و شناسه ملی سازمانی که در خانه های متعلق به آنجا سکونت دارید نمیدانید، میتوانید با کلیک بر روی گزینه “یافتن شناسه ملی” به سامانه استعلام شناسه ملی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مراجعه کنید. به صورت تصویر ذیل عمل میکنید:
ویرایش اطلاعات در سامانه املاک و اسکان
پس از ثبت اولیه، امکان ویرایش اطلاعات در سامانه املاک و اسکان برای کاربران فراهم است و هر فرد میتواند در هر زمان، وضعیت سکونت یا مالکیت خود را اصلاح کند. در صورت تغییر محل سکونت، فروش یا اجاره ملک، انتقال مالکیت یا اصلاح مشخصات هویتی و ملکی، لازم است مجدداً ورود به سامانه املاک و اسکان انجام شده و اطلاعات بهصورت دقیق بهروزرسانی شود.
این بهروزرسانیها بهصورت مستقیم مبنای ارائه خدمات سازمانهای مختلف قرار میگیرد و در بسیاری از فرآیندها بهطور سیستمی بررسی میشود. عدم اصلاح یا ثبت نادرست اطلاعات ممکن است باعث بروز مغایرت، رد درخواست خدمات یا ایجاد اختلال در استعلام سامانه املاک و اسکان شود و دسترسی به خدمات بانکی، بیمهای یا اداری را با مشکل مواجه کند.
مشکلات رایج در ثبتنام سامانه املاک و اسکان
در فرآیند ثبتنام در سامانه املاک و اسکان، برخی خطاها و چالشهای پرتکرار وجود دارد که آگاهی از آنها میتواند از اتلاف وقت و بروز مشکل در ادامه مراحل و استعلامها جلوگیری کند.
- عدم تطابق کد ملی و شماره موبایل: این خطا معمولا مانع ورود به سامانه املاک و اسکان میشود و زمانی رخ میدهد که سیمکارت به نام شخص متقاضی نباشد، برای رفع آن باید از شمارهای که مالکیت آن با کد ملی یکسان است استفاده شود.
- امکان وارد کردن کد ملی یا اطلاعات وجود ندارد: این مشکل اغلب بهصورت موقتی و در ساعات پرترافیک سامانه رخ میدهد و در زمان استعلام سامانه املاک و اسکان نیز مشاهده میشود؛ معمولاً با مراجعه مجدد در زمان دیگر برطرف خواهد شد.
- نمایش ملکی که متعلق به شما نیست: در چنین شرایطی باید از طریق پنل کاربری در سامانه املاک و اسکان ثبت اعتراض را انجام داد تا پس از بررسی، ملک از سوابق فرد حذف شود.
- باقی ماندن ملک فروختهشده در لیست املاک: عدم بهروزرسانی اطلاعات نقلوانتقال باعث باقی ماندن ملک در سامانه میشود و این موضوع میتواند در استعلام سامانه املاک و اسکان برای مالک قبلی مشکل ایجاد کند.
- نمایش تکراری یک ملک: این خطا معمولا بهدلیل ثبت نادرست یا تکراری اطلاعات، بهویژه در فرآیند ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان رخ میدهد و نیازمند اصلاح دستی است.
- عدم نمایش هیچ ملکی در سامانه: در این حالت، پس از ورود به سامانه املاک و اسکان لازم است اطلاعات ملک یا محل سکونت بهصورت دستی توسط کاربر ثبت شود.
- کد پستی روی قبض با سامانه همخوانی ندارد: برای رفع این مشکل، اصلاح و بهروزرسانی ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان ضروری است تا مغایرت اطلاعات برطرف شود.
- پیام «کد پستی معتبر نیست»: این خطا میتواند مانع ورود به سامانه املاک و اسکان برای بیمه شود و معمولا ناشی از اشتباه در واردکردن کد پستی یا عدم تطابق با اطلاعات ثبت احوال است.
- ملک خالی نیست اما بهعنوان خانه خالی ثبت شده: این وضعیت ممکن است پیامدهای مالیاتی به همراه داشته باشد و باید با اصلاح وضعیت سکونت در سامانه املاک و اسکان برطرف شود.
- رد اشتباهی یک ملک از لیست املاک: حذف نادرست ملک میتواند بر نتیجه استعلام سامانه املاک و اسکان تأثیر مستقیم بگذارد و نیازمند ثبت درخواست بررسی مجدد است.
- ثبت اشتباه نوع کاربری ملک: درج نادرست کاربری (مسکونی، تجاری و …) ممکن است مانع ورود به سامانه املاک و اسکان برای بیمه و دریافت برخی خدمات شود.
- نداشتن سند تکبرگ یا شناسه یکتا: در این شرایط، ثبت کامل اطلاعات ملک در سامانه املاک و اسکان امکانپذیر نیست و لازم است ابتدا مدارک ملکی تکمیل یا بهروزرسانی شوند.
پیامدهای عدم ثبتنام در سامانه املاک و اسکان
عدم ثبتنام در سامانه املاک و اسکان میتواند پیامدهای قانونی، مالی و اجرایی به همراه داشته باشد که مستقیما دسترسی افراد به بسیاری از خدمات بانکی، بیمهای و اداری را تحت تأثیر قرار میدهد.
۱. قطع برخی خدمات بانکی و بیمهای
در صورت عدم ورود به سامانه املاک و اسکان و تکمیل اطلاعات سکونتی، بسیاری از بانکها از ارائه خدماتی مانند افتتاح حساب، صدور دستهچک و تسهیلات خودداری میکنند. همچنین شرکتهای بیمه برای صدور یا تمدید بیمهنامهها، از استعلام سامانه املاک و اسکان استفاده میکنند و نبود اطلاعات معتبر باعث توقف فرآیند میشود.
۲. پیامدهای مالیاتی برای املاک ثبتنشده
املاکی که در سامانه املاک و اسکان ثبت نشده یا اطلاعات آنها ناقص است، در دسته املاک فاقد شناسنامه سکونتی قرار میگیرند. این وضعیت میتواند منجر به اعمال مالیاتهای پیشبینیشده، ازجمله مالیات بر خانههای خالی و جرایم مالیاتی مرتبط شود.
۳. عدم امکان دریافت یا تغییر نام انشعاب
برای دریافت، انتقال یا تغییر نام انشعابهایی مانند آب، برق و گاز، انجام استعلام سامانه املاک و اسکان الزامی است. در صورت نبود اطلاعات معتبر یا عدم ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان، شرکتهای خدماترسان درخواست را رد یا متوقف میکنند.
۴. محدودیت در خدمات اداری و آموزشی
بسیاری از سامانههای دولتی و آموزشی، پیش از ارائه خدمات، وضعیت سکونت افراد را از طریق سامانه املاک و اسکان بررسی میکنند. عدم ورود به سامانه املاک و اسکان و ثبت اطلاعات صحیح میتواند مانع ثبتنام، تکمیل پرونده یا دریافت خدمات الکترونیکی شود.
نکاتی که قبل از ثبتنام در سامانه املاک و اسکان باید بدانید
پیش از شروع فرآیند ثبتنام در سامانه املاک و اسکان، آگاهی از چند نکته کلیدی میتواند از بروز خطا، اتلاف زمان و مشکلات بعدی در استعلام و دریافت خدمات جلوگیری کند.
- شماره موبایل حتما به نام کد ملی باشد: فرآیند احراز هویت و ارسال کد تأیید در سامانه فقط از طریق شماره تلفنی انجام میشود که به نام کد ملی شخص ثبت شده باشد. در صورت مغایرت، امکان ورود یا تکمیل ثبتنام در سامانه املاک و اسکان وجود نخواهد داشت.
- ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان را با دقت انجام دهید: کد پستی مبنای شناسایی دقیق محل سکونت یا ملک شماست و بهصورت سیستمی توسط سازمانهای مختلف بررسی میشود. وارد کردن اشتباه کد پستی میتواند باعث رد اطلاعات یا ایجاد مغایرت در پرونده ملکی شود.
- اطلاعات نادرست در استعلام سامانه املاک و اسکان مشکلساز خواهد شد: هرگونه خطا در ثبت اطلاعات هویتی یا ملکی ممکن است در زمان استعلام، باعث اختلال در دریافت خدمات بانکی، بیمهای یا اداری شود. به همین دلیل، پیش از تأیید نهایی، بررسی و اطمینان از صحت اطلاعات ثبتشده ضروری است.
ثبتنام در سامانه املاک و اسکان؛ اولین قدم برای خرید بیمهنامه
در شرایط فعلی، بخش قابل توجهی از بیمهنامهها تنها در صورتی صادر میشوند که متقاضی پیش از آن ورود به سامانه املاک و اسکان برای بیمه را انجام داده باشد. شرکتهای بیمه با استفاده از استعلام سامانه املاک و اسکان، وضعیت محل سکونت و اطلاعات ملکی بیمهگذار را بهصورت سیستمی بررسی میکنند تا از صحت دادهها اطمینان حاصل شود.
این بررسیها بهویژه در بیمههای مرتبط با اموال، مسئولیت و برخی بیمههای درمانی اهمیت بیشتری دارد و مانع از ثبت اطلاعات نادرست یا تکراری میشود. در صورت ناقص بودن اطلاعات یا عدم ثبت در سامانه، فرآیند صدور بیمهنامه متوقف شده و تکمیل خدمات بیمهای تا زمان اصلاح و تأیید اطلاعات امکانپذیر نخواهد بود.
جمعبندی
سامانه املاک و اسکان به یکی از ارکان اصلی ارائه خدمات شهروندی در کشور تبدیل شده و بسیاری از فرآیندهای رسمی بدون آن انجام نمیشود. طیف گستردهای از خدمات بانکی، بیمهای و اداری به ثبت دقیق و بهروز اطلاعات در این سامانه وابسته است و هرگونه نقص در دادهها میتواند روند دریافت خدمات را مختل کند.
انجام درست ورود به سامانه املاک و اسکان، تکمیل کامل اطلاعات هویتی و ملکی و همچنین ثبت کدپستی در سامانه املاک و اسکان، نقش مهمی در تسهیل و تسریع امور روزمره شهروندان دارد. همانگونه که ثبتنام در سامانههایی مانند سامانه سجام به یک ضرورت عمومی تبدیل شده است، سامانه املاک و اسکان نیز امروز جایگاه مشابهی یافته و بخش جداییناپذیر از تعاملات اداری و خدماتی افراد است.
سوالات متداول
به رایجترین پرسشهای کاربران درباره الزامات، نحوه استفاده و اصلاح اطلاعات در سامانه املاک و اسکان پاسخ دادهایم.
آیا ثبتنام در سامانه املاک و اسکان اجباری است؟
بله، برای دریافت بسیاری از خدمات، ثبتنام و ورود به سامانه املاک و اسکان الزامی است. در حال حاضر خدماتی مانند امور بانکی، بیمهای، دریافت دستهچک و برخی خدمات اداری بدون ثبت اطلاعات در این سامانه ارائه نمیشوند.
آیا مستأجران هم باید ثبتنام کنند؟
بله، حتی برای ورود به سامانه املاک و اسکان برای بیمه نیز ثبت اطلاعات سکونتی مستأجران الزامی است. عدم ثبت اطلاعات محل سکونت میتواند مانع استفاده از خدمات بیمهای و ایجاد مشکل در استعلامهای بعدی شود.
اگر اطلاعات اشتباه ثبت شده باشد، چه باید کرد؟
باید مجددا وارد حساب کاربری شده و اطلاعات را اصلاح کنید تا در استعلام سامانه املاک و اسکان مشکلی ایجاد نشود. بهروزرسانی بهموقع اطلاعات، از بروز اختلال در دریافت خدمات و رد شدن درخواستهای سیستمی جلوگیری میکند.
نسیم طهرانی
من عاشق محتوا هستم و هر روز تلاش میکنم بین حساب و کتاب و دنیای واژهها یک گفتوگوی جذاب شکل بدهم.